Algoloji (Ağrı Tedavisi) Nedir?
Algoloji; tıbbi adıyla ağrı bilimi, kronik ağrıların nedenini modern yöntemlerle ortaya koyan ve bu ağrıların tedavisini üstlenen tıbbi bir birimdir. Algoloji uzmanları, özellikle 3 aydan uzun süren, tedaviye rağmen geçmeyen kronik ağrıların tanı ve tedavisine odaklanır. Her hasta için ağrının kaynağı değerlendirilir ve kişiye özel bir tedavi planı oluşturulur.
Kronik Ağrı Nedir?
Kronik ağrı; 3 aydan uzun süren, kişinin yaşam kalitesini düşüren ve artık başlı başına bir hastalık haline gelen ağrı olarak tanımlanır. Bu tür ağrılar kişinin günlük yaşamını, uyku düzenini ve psikolojik durumunu etkileyebilir.
Algoloji Uzmanı Kimdir?
Algoloji uzmanı olabilmek için hekimlerin önce aşağıdaki alanlardan birinde uzman olmaları gerekir:
- Anesteziyoloji ve Reanimasyon
- Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon
- Nöroloji
Bu uzmanlık alanlarından sonra hekimler 2 yıllık Algoloji yan dal uzmanlık eğitimi alarak Algoloji uzmanı (algolog) unvanına sahip olur. Algoloji, kurs veya sertifika ile uygulanamayacak; yalnızca bu yan dal eğitimini tamamlamış hekimlerin yetkili olduğu bir tıbbi alandır.
Algoloji Hangi Hastalıklara Bakar?
Algoloji bölümü; bel ve boyun ağrıları, eklem ağrıları, kanser ağrıları, nöropatik ağrılar ve sebebi bilinmeyen çok çeşitli kronik ağrıların tanı ve tedavisi ile ilgilenir. Amaç, ağrıyı azaltmak veya tamamen ortadan kaldırmak için multidisipliner bir yaklaşım sunmaktır.
Algolojinin ilgi alanındaki başlıca hastalıklar:
1. Bel ve Boyun Ağrıları
Toplumun büyük çoğunluğu hayatında en az bir kez bel veya boyun ağrısı yaşar. Bu ağrıların sadece küçük bir kısmı ameliyat gerektirir. Kireçlenme, disk yapısındaki bozulmalar, kas problemleri gibi durumlar ameliyatsız yöntemlerle tedavi edilebilir. Medical Park algoloji birimlerinde bu ağrıların tedavisi, girişimsel ağrı yöntemleri kullanılarak uygulanabilmektedir.
2. Baş ve Yüz Ağrıları
Migren
Gerilim tipi baş ağrıları
Küme tipi baş ağrıları
Nevraljiler (yüzde elektrik çarpması tarzı ağrı)
Bu hastalıkların tedavisinde sinir blokajları, radyofrekans (RF) uygulamaları gibi girişimsel yöntemler kullanılabilir.
3. Eklem Ağrıları (Diz, Omuz, Kalça vb.)
En sık nedenlerden biri kireçlenme (osteoartrit) olup sporcu yaralanmaları ve kas-tendon hasarları da bu gruba girer.
Tedavi seçenekleri:
- PRP
- Kök hücre tedavileri
- Ozon tedavisi
- Radyofrekans tedavisi
Bu uygulamalar eklemdeki ağrıyı azaltmayı ve hareket kapasitesini artırmayı hedefler.
4. Kanser Ağrıları
Onkoloji ile koordineli çalışan algoloji uzmanları;
- Ağrı kesici ilaç düzenlemeleri
- Sinir blokajları
- Termokoagülasyon (sinir yakma)
- Ağrı pompası ve kateter uygulamaları
gibi yöntemlerle hastaların yaşam kalitesini artırmayı amaçlar.
5. Nöropatik Ağrılar
Sinir sistemindeki hasar nedeniyle oluşur.
Başlıca nedenler:
- Şeker hastalığı
- Zona
- Kanser
- Omurilik yaralanmaları
- İnme sonrası durumlar
Algoloji, bu zor tedavi edilen ağrıların yönetiminde etkili girişimsel yöntemler uygular.
6. Sırt Ağrıları
Uzun süre ekran ve cihaz kullanımı, duruş bozuklukları ve kas zorlanmaları nedeniyle sık görülür. Ultrason eşliğinde yapılan kas enjeksiyonları ile sırt ağrılarında başarılı sonuçlar elde edilmektedir.
7. Sebebi Bilinmeyen Ağrılar
Algoloji, birçok branım tarafından çözülemeyen ağrıların kaynağını belirlemeyi ve hedefe yönelik tedavi uygulamayı amaçlar.
Algolojide Teşhis Nasıl Konur?
Ağrı tedavisinin ilk adımı doğru tanıdır. Bunun için algoloji uzmanları ayrıntılı öykü alır, fizik muayene yapar ve gerekli görüntüleme ya da laboratuvar testlerini ister.
Kullanılabilecek başlıca tanı yöntemleri:
- Röntgen
- MR
- BT
- Ultrason
- Kan testleri
- İdrar testleri
- EMG (kas ve sinir testi)
Ağrı psikolojik faktörlerle ilişkili görüldüğünde psikolojik destek önerilebilir.
Algoloji Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
1. Ameliyatsız Bel ve Boyun Fıtığı Tedavisi
Ameliyat gerektirmeyen birçok fıtıkta;
- Epidural enjeksiyonlar
- Faset eklem enjeksiyonları
- Transforaminal enjeksiyonlar
- Ozon uygulamaları
Radyofrekans tedavileri gibi yöntemlerle rahatlama sağlanabilir.
Her hastaya her tedavi uygulanmaz. Medical Park algoloji uzmanları, hastanın klinik bulgularına göre en uygun tedavi planını belirler.
2. Radyofrekans (RF) Tedavisi
Kronik ağrılarda etkili bir girişimsel tedavi yöntemidir. Özel iğneler aracılığıyla hedef sinire kontrollü ısı veya elektrik enerjisi uygulanır. Yaklaşık 30 dakika süren bu işlem çoğu zaman sedasyon veya lokal anestezi ile yapılır ve hasta aynı gün taburcu olabilir.
RF tedavisinin kullanılabildiği durumlar:
- Bel ve boyun fıtığı
- Kireçlenme
- Kanser ağrıları
- Eklem ağrıları (diz, kalça, omuz)
- Zona ağrısı
- Nöropatik ağrılar
- Migren ve diğer baş ağrıları
- Trigeminal nevralji
- Sakroiliak eklem ağrısı
- Piriformis sendromu
- Kuyruk sokumu ağrıları
- Sinir sıkışması kaynaklı ağrılar