sat─▒r aras─▒

Yeti┼čkinlerde ve çocuklarda s─▒kça görülen t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒, t─▒p dilinde onikofaji olarak tan─▒mlan─▒r. T─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒, dürtü kontrol bozukluklar─▒ içinde yer al─▒r. Ki┼činin ço─čunlukla stres ve bask─▒ alt─▒ndayken yapt─▒─č─▒ bu eylem, genellikle 3-4 ya┼člar─▒ndan sonra ba┼člar. Sinirli ki┼čili─če sahip çocuklarda t─▒rnak yeme, di┼člerin ç─▒kmaya ba┼člad─▒─č─▒ dönemde de ba┼člayabilir.

Her üç çocuktan birinde görülen t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒, erken ergenlik dönemine kadar sürebilece─či gibi ergenlik döneminde de ba┼člayabilir. Yap─▒lan çal─▒┼čmalar, ergenlik döneminde t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒n toplam ergen nüfusunun %40'─▒nda görüldü─čünü gösterir. Ço─čunlukla endi┼če, kayg─▒, korku ve öfke gibi nedenlerle ba┼člayan t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒n─▒n ergenlik döneminde art─▒┼č göstermesinin sebebi, çevreden onay görememeleri olarak gösterilebilir.

Ancak baz─▒ çocuklarda t─▒rnak yeme, tamamen ebeveynlerin taklit edilmesiyle de ba┼člayabilir. T─▒rnak yiyen anne ve babalar─▒n çocuklar─▒, onlar─▒ taklit ederek t─▒rnak yemeye ba┼člar. Baz─▒ durumlarda t─▒rnak yeme, t─▒rnak koparma, t─▒rnak çevresindeki derileri yeme, ayak t─▒rnaklar─▒n─▒ yeme ya da ayak t─▒rnaklar─▒n─▒ koparma ┼čeklinde de görülebilir.

Tüm bunlar, s─▒k─▒nt─▒, gerilim ya da sald─▒rganl─▒k duygular─▒n─▒n bask─▒lanmas─▒na ba─čl─▒ olarak görülebilir. Hastal─▒k, bask─▒c─▒ anne, baba ya da ö─čretmenin etkisinde kalan veya suçu kendinde arayan, öfkesini içinde ya┼čayan çocuklarda daha s─▒k görülür. Temel olarak psikolojik problemlere ba─čl─▒ olarak görüldü─čü dü┼čünülen t─▒rnak yeme nedenleri hakk─▒nda ayr─▒nt─▒lara geçmeden önce t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒ nedir bunu iyi anlamak gerekir.

T─▒rnak Yeme Hastal─▒─č─▒ Nedir?

T─▒rnak yeme, el t─▒rnaklar─▒n─▒n etraf─▒ndaki deriyi yeme, el ve ayak t─▒rnaklar─▒n─▒ koparma, kemirme ve ayak t─▒rnaklar─▒n─▒ yeme, ço─čunlukla 3-4 ya┼č─▒ndan itibaren ba┼člayan bir tür davran─▒┼č bozuklu─ču ya da dürtü kontrol bozuklu─ču olarak tan─▒mlanabilir. Nadiren bebeklik döneminde, 5 ayl─▒ktan sonra da ba┼člayabilen bu durum çocu─čun, ebeveyninin sundu─ču güvenli ortandan ç─▒k─▒p yeni bir sosyal ve fiziksel çevreyle kar┼č─▒la┼čmas─▒na ba─čl─▒ olarak görülür.

Farkl─▒ bir deyi┼čle çocuk ilk kez kre┼če gönderildi─činde ya da bak─▒c─▒ya b─▒rak─▒ld─▒─č─▒nda kendisini güvende hissetmek veya rahatlamak için t─▒rnak yemeye ba┼člayabilir. Çocukluk döneminde ba┼člayan bu davran─▒┼č, ergenlik döneminde ki┼činin sosyal aç─▒dan onay görmesiyle son bulabilece─či gibi yeti┼čkinlik döneminde de devam edebilir. T─▒rnak yemek önemli bir sorun olarak görülse de bu durum asl─▒nda ki┼činin, olaylar kar┼č─▒s─▒nda hissetti─či duygu ve dü┼čüncelerle ba┼č edebilmek için yapt─▒─č─▒ bir davran─▒┼čt─▒r.

T─▒p dilinde onikofaji olarak tan─▒mlanan t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒, ki┼činin t─▒rnak yeme ile ilgili dürtüsünü kontrol edemedi─či bir al─▒┼čkanl─▒k olarak da tan─▒mlanabilir. T─▒rnak yemek, ço─čunlukla psikolojik travmalar─▒n sonucunda ba┼člasa da t─▒rnaklar─▒n─▒ yiyen anne ya da babalar─▒n çocuklar─▒, yaln─▒zca ebeveynini taklit ederek t─▒rnaklar─▒n─▒ yemeye ba┼člayabilir. T─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒n ard─▒nda yatan di─čer sebepler aras─▒nda, mükemmeliyetçi ki┼čilik, sab─▒rs─▒zl─▒k, hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒ ve stres gösterilebilir.

Bu tip durumlara tepki olarak ba┼člayabilen t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒, sonralar─▒ bilinçsizce yap─▒lan bir davran─▒┼č hâline dönü┼čür. T─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒ çocuklarda yakla┼č─▒k %33, ergenlerde %40 oran─▒ndayken yeti┼čkinler aras─▒nda çok daha yayg─▒n olarak görülür. Sosyal i┼člevi olmayan tekrarlay─▒c─▒ davran─▒┼člar olarak da tan─▒mlanan t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒, kayg─▒ azalt─▒c─▒ etkisi nedeniyle devam ettirilir.

T─▒rnak Yeme (Onikofaji) Hangi Ya┼člarda Ortaya Ç─▒kar? 

 

Bireyin genelde stres ve bask─▒ alt─▒ndayken yapt─▒─č─▒ bu eylem, genellikle 3-4 ya┼člar─▒ndan sonra ba┼člar. Sinirli bir ki┼čili─če sahip çocuklarda t─▒rnak yeme, di┼člerin ç─▒kmaya ba┼člad─▒─č─▒ dönemde ba┼člayabilir. Her üç çocuktan birinde t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒ görülmektedir. 

Ayr─▒ca t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒ ergenlik döneminde de ba┼člad─▒─č─▒ s─▒k s─▒k görülmektedir. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalara göre ergenlik döneminde t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒ geli┼čtiren bireyler toplam ergen nüfusunun %40’─▒n─▒ olu┼čturur. Çok nadir durumlarda da olsa yeti┼čkinlerde de ruhsal sebeplerle aniden t─▒rnak yeme eylemi ba┼člayabilir.

Çocuklarda T─▒rnak Yeme Hastal─▒─č─▒

Yeti┼čkinlerde t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒ büyük oranda çocukluk döneminde ba┼člar. Baz─▒ ki┼čilerde bu al─▒┼čkanl─▒k yerini, dudak yeme, saç k─▒v─▒rma, burun çekme, kalem kemirme gibi al─▒┼čkanl─▒klara evrilebilir. Çocuklarda ise onikofaji, pek çok farkl─▒ nedenden ortaya ç─▒kabilir. Ailenin s─▒kça çocu─ču t─▒rnak yememe konusunda uyarmas─▒, bu davran─▒┼č─▒n b─▒rak─▒lmas─▒ yerine artmas─▒na yol açabilir. Hatta bu durum çocu─čun di─čer ki┼čilerin yan─▒ndayken ellerini yumruk ┼čeklinde yaparak parmak ve t─▒rnaklar─▒n─▒ gizlemesine yol açabilir.

Çocuk, zamanla ellerini ön planda kullanmas─▒ gereken eylemlerden kaç─▒nmaya ba┼člar. Havuz ve denize girmeye çekinebilir. Bu yüzden ailenin yapt─▒─č─▒ cezaland─▒rma, dalga geçme, utand─▒rma, tenkit ve tehdit etme gibi davran─▒┼člar çocu─čun, t─▒rnak yemeye ba┼člamas─▒na neden olan stres, çaresizlik, endi┼če ve hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒ gibi faktörlerin artmas─▒na yol açar.

Bu yüzden, özellikle t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒n─▒n ba┼člang─▒ç döneminde ailenin bu durumu görmezden gelmesi ve çocu─čun elini kullanmas─▒ gereken aktivitelere yönlendirerek onu bu al─▒┼čkanl─▒ktan vazgeçirmeye çal─▒┼čmas─▒ son derece önemlidir. T─▒rnak yeme, al─▒┼čkanl─▒─ča dönü┼čmü┼čse çocu─čun neden ho┼čnutsuzluk duydu─ču ara┼čt─▒r─▒lmal─▒ ve altta yatan sebebin ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ son derece önemlidir.

Çocuk, stres, korku, endi┼če ve kayg─▒dan uzak tutulmal─▒d─▒r. Azarlama, küçük dü┼čürme, ele┼čtirme ve cezaland─▒rma gibi eylemlerden kaç─▒n─▒lmal─▒d─▒r. Bunlar yerine çocu─ča bunun bir al─▒┼čkanl─▒k oldu─ču, kendisinin istemesi durumunda b─▒rakabilece─či yönünde telkinde bulunulmal─▒d─▒r.

T─▒rnak Yeme Hastal─▒─č─▒n─▒n Nedenleri Nelerdir?

T─▒rnak yeme, halk aras─▒nda bir tür güvensizlik belirtisi olarak görülse de t─▒rnak yeme sebepleri oldukça geni┼č bir yelpazede yer al─▒r.

Ki┼činin duygu durumundaki de─či┼čikli─če verdi─či tepki olarak ba┼člad─▒─č─▒ dü┼čünülen t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒n temel nedeni kesin olarak bilinmese de yap─▒lan çal─▒┼čmalar a┼ča─č─▒da s─▒ralanan nedenler üzerinde yo─čunla┼čm─▒┼čt─▒r:

  • Bebeklik Dönemi: Bebekli─čin 5. ay─▒ndan sonra ba┼člayan t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒ ço─čunlukla parmak emme ile ba┼člayabilir.
  • Ö─črenilmi┼č Davran─▒┼č: Anne ve babas─▒ t─▒rnak yiyen çocuklar, ebeveynin bu davran─▒┼č─▒n─▒ taklit ederek t─▒rnaklar─▒n─▒ yiyebilir.
  • Genetik Faktör: Duygu durumundaki ani de─či┼čimler, kayg─▒ bozukluklar─▒ ve anksiyeteye ba─čl─▒ olarak görülen t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒, bu gibi rahats─▒zl─▒klar─▒n genetik geçi┼či ile ba─člant─▒l─▒ olabilir.
  • Psikolojik Nedenler: Ki┼činin ya┼čad─▒─č─▒, gerilim, kayg─▒, üzüntü, korku, öfke ve s─▒k─▒nt─▒ gibi duygular, t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒na neden olabilir. Ki┼činin sosyal ve fiziksel çevresindeki ani de─či┼čim, ki┼činin kendini güvensiz hissetmesine yol açabilir. Ki┼či bu durumla t─▒rnak yiyerek ba┼č edebiliyor olabilir. Ailenin otoriter ve bask─▒c─▒ olmas─▒, çocu─čun ele┼čtirilmekten ve cezaland─▒r─▒lmaktan duydu─ču kayg─▒, aile içinde de─čersiz hissetme, ilgi ve sevgiden yoksun geçen çocukluk dönemi, ileti┼čim problemleri de t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒na yol açabilir. Zihinsel gerilik, geli┼čimsel bozukluklar, tik, obsesif kompulsif ki┼čilik bozuklu─ču, majör depresyondikkat eksikli─či hiperaktivite bozuklu─ču ve enürezis olarak bilinen alt─▒n─▒ ─▒slatma gibi nedenler de t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒na yol açabilir.

T─▒rnak Yemenin Zararlar─▒ Nelerdir?

Onikofaji olarak tan─▒mlanan t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒, parmak, t─▒rnak ve t─▒rnak etraf─▒ndaki dokunun hasarlanmas─▒na dolay─▒s─▒yla zaman içinde ┼čekil bozuklu─čuna yol açabilir. T─▒rnak ve çevresindeki dokunun kötü görünmesi, ki┼činin kendisini kötü hissetmesine, kayg─▒lanmas─▒na, öz güveninin azalmas─▒na neden olarak sosyal hayat─▒n─▒ olumsuz anlamda etkileyebilir.

Uzun dönemde t─▒rnak yataklar─▒ zarar görerek t─▒rnak dü┼čebilir. T─▒rnak yiyen ki┼činin t─▒rnaklar─▒n─▒ yutmas─▒ durumunda, mide enfeksiyonu gibi rahats─▒zl─▒klar görülebilir. T─▒rnaklar─▒n sürekli olarak a─č─▒z ile temas─▒na ba─čl─▒ olarak pek çok enfeksiyon hastal─▒─č─▒ olu┼čabilir. Çene ekleminde ve di┼č yap─▒s─▒nda bozulmalar olabilir. Maloklüzyon olarak bilinen çenenin normal ┼čekilde kapanmamas─▒ gibi durumlar geli┼čebilir.

T─▒rnak Yemenin (Onikofaji) Önüne Geçmek Mümkün mü? Neler Yap─▒lmal─▒? 

3-4 ya┼člar─▒na kadar bu davran─▒┼č─▒n anne ve baba taraf─▒ndan görmezden gelinmesinde bir sak─▒nca yoktur.

Ancak daha sonra bu davran─▒┼č─▒n devam etmesi halinde:

  • Çocu─čun nelerden dolay─▒ gergin ve ho┼čnutsuz hissetti─či konular iyice ara┼čt─▒r─▒lmal─▒. 
  • Bu al─▒┼čkanl─▒ktan vazgeçirmek için azarlamak, korkutmak, ceza gibi zorlay─▒c─▒ yöntemler yerine daha aç─▒k ileti┼čim kurulmal─▒. Bu tarz davran─▒┼člar oldukça yaralay─▒c─▒ olabilir. Hatta hastal─▒─č─▒n evrilip daha a─č─▒r duygusal problemler olarak kar┼č─▒m─▒za ç─▒kmas─▒na neden olabilir. 
  • Çocu─čun korku ve kayg─▒ duydu─ču durumlar tespit edilip uzak tutulmal─▒d─▒r. 
  • Çocuklar─▒n ilgisi do─čru bir ileti┼čimle ba┼čka yöne çekilebilir. Çi─čneme oyuncaklar─▒ veya çocuklar için sa─čl─▒kl─▒ at─▒┼čt─▒rmal─▒klarla a─čz─▒n─▒ me┼čgul etmek, t─▒rnak yemenin yerine geçebilecek bir etkinlik olabilir. 
  • Çocuk asla davran─▒┼č─▒ b─▒rakmas─▒ için zorlanmamal─▒d─▒r. Zorlama davran─▒┼č─▒ daha da ┼čiddetlendirebilir.

T─▒rnak Yeme Zararlar─▒n─▒n Önüne Geçmek ─░çin Yöntemler 

T─▒rnak yeme bir güvensizlik belirtisi olarak kabul edilebilir. Aile içinde a┼č─▒r─▒ bask─▒ ve otoriter bir e─čitim yönteminin tercih edilmesi, çocu─čun sürekli azarlanmas─▒ ve bu sebepten özgüveninin dü┼čürülmesi, k─▒skançl─▒k, ilgisizlik ve sevgi göstermeme ba┼čl─▒ca nedenleridir. 

Anne ve baban─▒n aras─▒ndaki ileti┼čim ve ya┼čam tarzlar─▒ önemli bir etkendir.

Anne baba aras─▒ndaki ileti┼čim sorunlar─▒, sürekli kayg─▒l─▒ olmalar─▒ ve buna ba─čl─▒ olarak çocu─čun a┼č─▒r─▒ derecede koruyup kollanmas─▒, çocuklar aras─▒nda yap─▒lan ayr─▒m, çocuklar─▒n birbirleriyle olan ili┼čkilerindeki sorunlar (akran zorbal─▒─č─▒ gibi) çocuklarda duygusal sorunlara neden olur. 

T─▒rnak yeme ayn─▒ zamanda taklit yoluyla da ba┼člayan bir hastal─▒kt─▒r. Ailede veya yak─▒n çevrede bir bireyin t─▒rnak yemesi çocu─čun da ilgisini çekmesine ve ayn─▒ davran─▒┼č─▒ geli┼čtirmesine sebep olabilmektedir.

T─▒rnak yeme davran─▒┼č─▒n─▒n devam etti─či gözlemlendi─činde ise öncellikle ailede t─▒rnak yiyen bir büyü─čün olup olmad─▒─č─▒ ara┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r, çocuklar─▒n her konuda çevresindekileri rol model alaca─č─▒ ve taklit edece─či bilinmelidir.

Çocu─ču tedirgin eden herhangi bir olay ve çevrede onun için rahats─▒zl─▒k verecek herhangi bir durum bu davran─▒┼č─▒ göstermesine sebep olur. 

Ebeveynleri taraf─▒ndan yeterince ilgi ve sevgi görmeyen, a┼č─▒r─▒ bask─▒ alt─▒nda tutulan, kurallar alt─▒nda ezilen, azarlanan, fiziki ┼čiddet gören çocuklarda görüldü─čü gibi, çal─▒┼čmayan annenin sonradan i┼č hayat─▒na ba┼člayarak çocuklar─▒n bak─▒c─▒ya verilmesi de neden olabilir.

Ayr─▒ca bak─▒c─▒ de─či┼čimi, bak─▒c─▒dan memnun olunmamas─▒, anne baba ayr─▒l─▒─č─▒, aileye yeni bir karde┼č kat─▒l─▒m─▒, karde┼čler aras─▒ ┼čiddet ve k─▒skançl─▒k, sevilen birinin hastalanmas─▒ hastaneye yatmas─▒ ya da ölümü gibi sebepler de çocuklarda t─▒rnak yemeye yol açabilir. 

T─▒rnak Yeme Hastal─▒─č─▒ Nas─▒l Tedavi Edilir?

T─▒rnak yeme tedavisi için ilk ad─▒m, erken dönemde çocu─čun t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒n görmezden gelinmesidir. Erken dönemde ba┼člayan onikofaji vakalar─▒nda t─▒rnak yiyen çocu─ču, ellerini kullanmas─▒ gereken farkl─▒ eylemlere yönlendirmek ve kesinlikle uyar─▒da bulunmamak gerekir.

Ancak t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─ča dönü┼čürse öncelikle bu davran─▒┼č─▒n alt─▒nda yatan nedenler ara┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Oda─č─▒n ortadan kald─▒r─▒lmas─▒yla ve pozitif motivasyonla bu durum, tamamen ortadan kald─▒r─▒labilir. Yeti┼čkinlerde ise motivasyon son derece önemlidir. Can s─▒k─▒nt─▒s─▒, kayg─▒ ve stres gibi duygusal ve fiziksel tetikleyicilerin ortadan kald─▒r─▒lmas─▒, t─▒rnaklar─▒n k─▒sa tutulmas─▒, düzenli manikür yapt─▒r─▒lmas─▒ al─▒┼čkanl─▒─č─▒n b─▒rak─▒lmas─▒nda faydal─▒d─▒r.

Ayr─▒ca ac─▒ oje kullan─▒m─▒ da t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒n b─▒rak─▒lmas─▒na yard─▒mc─▒ olabilir. Tüm bunlara ra─čmen t─▒rnak yeme al─▒┼čkanl─▒─č─▒ devam ediyorsa, bili┼čsel ve davran─▒┼čsal terapi yakla┼č─▒mlar─▒ ile t─▒rnak yeme hastal─▒─č─▒ tedavi edilebilir.

T─▒rnak Yeme Zararlar─▒ Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

TIRNAK YEME ALI┼×KANLI─×I V─░TAM─░N EKS─░KL─░─×─░NDEN KAYNAKLI OLAB─░L─░R M─░?

T─▒rnak yemek al─▒┼čkanl─▒─č─▒ vitamin eksikli─či nedeni ile de olu┼čabilir. Özellikle B12 ve demir eksikli─či olan ki┼čilerde bu hastal─▒k s─▒kl─▒kla görülmektedir. 

YET─░┼×K─░NLER TIRNAK YEMEY─░ YEMEY─░ NASIL BIRAKAB─░L─░R?

T─▒rnak yemeyi b─▒rakman─▒n farkl─▒ yöntemleri mevcuttur. Ac─▒ oje sat─▒n alabilir, düzenli t─▒rnak bak─▒m─▒ yapt─▒rabilirsiniz. Farkl─▒ oyalanma araçlar─▒ndan yararlanabilirsiniz. Tüm bu seçenekleri denemeden önce bir psikiyatriye dan─▒┼čabilirsiniz.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Klnk. Psk.
Buse G├Âk├že
Psikoloji
VM Medical Park VM Medical Park Samsun
363676

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.