Titreme hastalığı, vücudun bir bölümünün veya bir uzvun kasıtsız ve kontrol edilemez ritmik hareketidir. Tıp literatüründe tremor olarak adlandırılan titreme hastalığı, vücudun herhangi bir yerinde ve herhangi bir zamanda meydana gelebilir. Bu, beynin kas hareketini kontrol eden kısmındaki bir problemin sonucu olabilir. Tremor, her zaman ciddi bir durumun göstergesi değildir. Ancak bazı durumlarda, kişideki ciddi bir hastalığın habercisi olabilir. Titreme, çoğu zaman kolayca tedavi edilemez. Ancak, genellikle herhangi bir tedaviye gerek olmadan kendi kendine kaybolur. Kas spazmı, kas seğirmesi ve titreme aynı şeyler değildir. Kas spazmı, bir kasın istemsiz olarak kasılmasıdır. Kas seğirmesi ise daha büyük bir kasın, küçük bir kısmının kontrolsüz ve ince hareketidir. Kas seğirmesi, derinin altında gözle görülebilir.

Titreme hastalığı nedir?

Titreme hastalığı ya da tremor, Parkinson hastalığı, multipl skleroz, egzersiz sonrası yorgunluk, aşırı duygusal stres gibi birçok farklı faktör ve hastalığın neden olabileceği, kontrol edilemez sallanmayı tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Sıklıkla elleri etkileyen, ancak kollarda, başta, ses tellerinde, gövdede ve bacaklarda da görülebilen, yaygın bir hareket bozukluğudur. Tremor, aralıklı olarak meydana gelebileceği gibi devamlı da olabilir. Kendi başına veya başka bir hastalığın sonucu olarak ortaya çıkabilir.

Titreme tipleri nelerdir?

Titreme, istirahat ve aksiyon tremoru şeklinde ikiye ayrılabilir. İstirahat tremoru, hareketsiz otururken veya uzanırken meydana gelir. Kişi hareket etmeye başladığında titreme kaybolur. İstirahat tremoru, genellikle sadece elleri veya parmakları etkiler. Etkilenen vücut kısmının hareketi sırasında ortaya çıkan titreme ise, aksiyon tremoru olarak adlandırılır. Aksiyon tremoru ayrıca aşağıdaki gibi alt kategorilere ayrılmıştır:

İntansiyonel tremor

Parmağın buruna dokundurulması gibi amaçlı yapılan hareketler sırasında oluşan titreme, intansiyonel tremor olarak adlandırılır.

Postural tremor

Kol veya bacağı yatay konuma getirmede olduğu gibi bir uzvu yer çekimine karşı bir pozisyonda tutarken ortaya çıkar.

Göreve özgü tremor

Yazı yazma gibi belirli bir etkinlik sırasında ortaya çıkar.

İzometrik tremor

Ağır bir dambılın aynı pozisyonda tutulması gibi belli bir objeye karşı kas konsantrasyonu gerektiren durumlarda ortaya çıkar.

Titreme ayrıca görünüm ve nedenlerine göre de sınıflandırılır:

  • Esansiyel Tremor: Esansiyel tremor, en sık görülen hareket bozukluğu tipidir. Kısaca, nedeni bilinmeyen titreme hastalığı olarak tanımlanabilir. En sık olarak ellerde ve baş-boyun bölgesinde görülür.
  • Parkinson Tremoru: Parkinson tremoru, istirahat halinde ortaya çıkar. Sıklıkla Parkinson'un ilk belirtisidir ve hareketle kaybolur. Bir uzuvda veya vücudun bir tarafında başlar ve sonra diğer tarafa doğru ilerler.
  • Distonik Tremor: Bu titreme türü, istemsiz kas kasılmaları ile karakterize bir hareket bozukluğu olan distoni hastalığı olan kişilerde ortaya çıkar. Titremeler, düzensiz gelir ve kişi tam istirahat halinde iken kaybolabilir.
  • Fizyolojik Tremor: Fizyolojik tremor genellikle bazı ilaçlar, alkol yoksunluğu, hipoglisemi (düşük kan şekeri) veya aşırı aktif tiroid gibi tıbbi koşullar nedeniyle ortaya çıkar. Altta yatan neden tedavi edilirse fizyolojik tremor da büyük ihtimalle ortadan kalkar.
  • Ortostatik Tremor: Ortostatik tremor, genellikle bacaklarda görülür. Aniden ayağa kalktıktan hemen sonra meydana gelen, hızlı, ritmik kas kasılmasıdır. Titreme, kişi oturduğunda veya yürümeye başladığında durur.
  • Serebellar Tremor: Cerebellum yani beyincik, hareket ve dengeyi kontrol eden arka beyin kısmıdır. Serebellar tremor, beyincikte hasar nedeniyle ortaya çıkan bir tür titremedir.
  • Psikojenik Tremor: Psikolojik nedenlerle ortaya çıkan tremor türüdür. Kişinin dikkati dağıtıldığı zaman, titreme büyük ölçüde kaybolur. Bu kişilerde sıklıkla bir psikiyatrik hastalık bulunur.

Tremor hastalığı neden olur?

Titreme bazı durumlarda normal olarak kabul edilir. Çok fazla stres altında olmak, endişe veya korku yaşamak titremeye yol açabilir. Duygusal yoğunluk azaldığında titreme de genellikle durur. Tremor, aynı zamanda beyni, sinir sistemini veya kasları etkileyen tıbbi bozuklukların bir parçası da olabilir. Bu nedenle açıklanamayan titreme gelişirse mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.

Reçeteli ilaçlar, hastalıklar, yaralanmalar, stres ve kafein titremeye neden olabilir. Titremelerin en yaygın nedenleri arasında şunlar bulunur:

  • Kas yorgunluğu,
  • Çok fazla kafein tüketimi,
  • Stres,
  • Yaşlanma,
  • Düşük kan şekeri seviyeleri.

Titremelere neden olabilecek tıbbi durumlardan bazıları şunlardır:

  • İnme,
  • Travmatik beyin hasarı,
  • Parkinson hastalığıDopamin üreten beyin hücrelerinin kaybından kaynaklanan nörodejeneratif bir hastalık,
  • Multipl sklerozKişinin kendi bağışıklık sisteminin beyin ve omurilik dokusuna saldırdığı bir durum,
  • Alkolizm,
  • Hipertiroidi: Vücudun çok fazla tiroid hormonu ürettiği bir durum.

Titreme hastalığı belirtileri nelerdir?

Titreme hastalığı belirtileri şunları içerebilir:

  • Ellerde, kollarda, kafada, bacaklarda veya gövdede ritmik sallanma,
  • Titrek ses tonu,
  • Yazma ve çizme zorluğu,
  • Çatal - bıçak tutma ve kontrol etmede problemler.

Titreme; stres veya güçlü duygusal deneyimlerle bireyin fiziksel olarak yorgun olduğu zamanlarda, kişinin belirli pozisyonlarda durması veya belirli hareketleri yapması gibi durumlarda tetiklenebilir veya kötüleşebilir.

Tremor hastalığı nasıl teşhis edilir?

Tremor tanısı için doktor fizik muayene ile etkilenen bölgeyi gözlemler. Titremeler, görsel muayenede belirgin olarak izlenebilir. Doktor, muayene sırasında titremenin şiddetini değerlendirmek için yazı yazmanızı veya bir nesne tutmanızı isteyebilir. Ayrıca sinir sisteminin durumunu değerlendirmek için ayrıntılı bir nörolojik muayene yapabilir. Bu muayene ile tendon refleksleri, koordinasyon, duruş, kas kuvveti, kas tonusu ve dokunma hissi değerlendirilir. Muayene sırasında hastanın işaret parmakla burna dokunmak, parmakla spiral çizmek veya bir çizgi üzerinde yürümek gibi çeşitli görev ve egzersizler yapması gerekebilir.

Bununla birlikte, titremenin nedenini teşhis edebilmek için ileri testlerin yapılması gerekir. Tiroid hastalığına bağlı titremeyi ekarte etmek veya diğer tıbbi durumları kontrol etmek için kan ve idrar örnekleri alınarak çeşitli testler yapılabilir. Doktor, ayrıca bir elektromiyografi (EMG) yapılmasını isteyebilir. Bu test istemsiz kas aktivitesini ve sinir uyarımına verilen kas cevabını ölçer. Tanıda MRGBT gibi görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir. 

Titreme hastalığı nasıl geçer?

Titremelerin geçmesi veya azalması için kişinin yapabileceği bazı uygulamalar şunlardır:

  • Kafein ve benzeri uyarıcılardan kaçınmak: Kafein ve diğer uyarıcılar titremeleri artırabilir.
  • Stresten kaçınmak: Stres ve anksiyete, titremeleri daha kötü hale getirme eğilimindedir ve rahatlamak titremeleri iyileştirebilir. Yaşamdaki tüm stresler ortadan kaldırılamasa da masaj, yoga, meditasyon gibi çeşitli rahatlama teknikleri kullanarak stresli durumlarla başa çıkmayı öğrenmek mümkündür.
  • Yaşam tarzı değişiklikleri: Örneğin titremenin daha az olduğu eli daha sık kullanmak yardımcı olabilir. 

Titreme hastalığı nasıl tedavi edilir?

Eğer titremeye neden olan, altta yatan durum tedavi edilirse titreme problemi de ortadan kalkabilir. Titreme için kullanılan tedaviler şunlardır:

  • İlaçlar: Titremenin sebebini değil de direkt kendisini tedavi etmek için kullanılan bazı ilaçlar vardır. Doktorunuz sizin için onları reçete edebilir.
  • Botoks Enjeksiyonları: Botoks enjeksiyonları, titreme hastalığını giderebilir. Bu enjeksiyonlar, genellikle yüz ve kafada titremesi olan kişilere yapılır.
  • Fizik Tedavi: Fizik tedavi, kasları güçlendirmeye ve kas kontrolünü geliştirmeye yardımcı olabilir. Özel hareketlerle kasları çalıştırmak, titremelerin giderilmesinde etkilidir.
  • Beyin Stimülasyon Cerrahisi: Beyin stimülasyon cerrahisi, kişiyi güçten düşüren titremelerin tedavisi için tek seçenek olabilir. Bu işlem sırasında cerrah, beynin titremelerden sorumlu olan kısmına bir elektrik probu yerleştirir. Yerleştirilen bu proba bir tel bağlanır ve telin diğer ucu göğüs bölgesinde cilt altına yerleştirilir. Göğüse ayrıca küçük bir cihaz yerleştirilir ve telin boştaki ucu ona bağlanır. Bu cihaz, beynin titreme üretmesini durdurmak için bölgeye yerleştirilen proba uyarıcı darbeler gönderir.

86066