sat─▒r aras─▒

Topuk a─čr─▒s─▒ aya─č─▒n alt arka bölümündeki kemikli yap─▒da olu┼čur. Vücut a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n yo─čun ┼čekilde bas─▒nç olu┼čturdu─ču topukta a─čr─▒n─▒n farkl─▒ sebepleri olabilir. Çok fazla ayakta kalmak, kilo art─▒┼č─▒, yanl─▒┼č ayakkab─▒ tercihi ve burkulma en s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan nedenler aras─▒nda say─▒labilir.

Yap─▒sal veya fonksiyonel sorunlar da a─čr─▒ olu┼čmas─▒na yol açabilir. Problemin oldu─ču vücut bölümüne göre sa─č ya da sol topuk a─čr─▒s─▒ ortaya ç─▒kabilir.

Topuk A─čr─▒s─▒ Neden Olur?

Topuk a─čr─▒s─▒ neden olur, sorusunun cevab─▒ çok basit olabilece─či gibi komplike de olabilir. Aya─ča uyumsuz bir ayakkab─▒ giymek de a─čr─▒ yaratabilirken, topuk tümörü gibi nadir görülen vakalarda a─čr─▒ belirti olarak ortaya ç─▒kabilir.

Topuk agrisi kayna─č─▒n─▒ bulmak çok kolay de─čildir çünkü sebepler çok farkl─▒ olabilir. Topu─čun özellikle bir bölümünde daha fazla a─čr─▒ hissediyorsan─▒z ya da sa─č veya sol topuk a─čr─▒s─▒ çekiyorsan─▒z bunu doktorunuza iletmelisiniz. Mesela arka topuk a─čr─▒s─▒ çekiyorsan─▒z tan─▒ kolayla┼čabilir.

Arka topuk a─čr─▒s─▒ için ayak bile─či arka bölümü de gözleme al─▒n─▒r. Uzman kontrolünde a┼čil tendonu topuk kemi─či ba─člant─▒s─▒ incelenerek arka topuk a─čr─▒s─▒ sebebinin buradaki bir enflamasyon olup olmad─▒─č─▒na bak─▒labilir.

Topuk A─čr─▒s─▒na Neden Olan Hastal─▒klar

A─čr─▒ farkl─▒ hastal─▒klar─▒n belirtisi olabilir. Bu hastalar─▒ ┼ču ┼čekilde s─▒ralamak mümkün:

  • Plantar fasiit, topuk kemi─čini ayak parmaklar─▒na köküne ba─člayan dokunun tahri┼č ve iltihaplanmas─▒d─▒r. Plantar fasiit uzun süre geçmezse topuk dikeni olu┼čabilir.
  • A┼čil tendiniti, topuk kemi─činin arkas─▒ndaki a┼čil tendonunun iltihaplanmas─▒d─▒r.
  • Tarsal tünel sendromu, aya─č─▒n arkas─▒ndaki sinirin s─▒k─▒┼čmas─▒d─▒r.
  • Stres k─▒r─▒─č─▒, topuk kemi─čine uzun süre fazla yük binmesiyle olu┼čur.
  • Haglund sendromu, topu─čun arkas─▒ndaki ç─▒k─▒nt─▒n─▒n ayakkab─▒ya sürtmesiyle olu┼čur.
  • Retrokalkaneal bursit, topuk kemi─činin arkas─▒ndaki kesenin iltihaplanmas─▒d─▒r.
  • Kalkaneal bursit: A┼čil tendonu ve cilt aras─▒n─▒n iltihaplanmas─▒d─▒r.
  • Piezojenik papüller, deri alt─▒ ya─č f─▒t─▒─č─▒d─▒r.

Topuk A─čr─▒s─▒ Belirtileri

Topuk a─čr─▒s─▒ kök sebep ya da sebeplerin etkisine göre farkl─▒ ┼čekillerde kendini gösterebilir. Bazen ek belirtiler de olu┼čabilir. En yayg─▒n belirtiler ┼čöyle s─▒ralanabilir:

  • Ayaktayken artan ac─▒ hissi
  • Topukta ┼či┼čme veya k─▒zar─▒kl─▒k
  • Aya─č─▒n geneline yay─▒lan a─čr─▒
  • Sabah ilk ad─▒mda uykudan uyan─▒nca topuk a─čr─▒s─▒
  • Yürümekte ve dengede durmakta zorlanma

Çocuklarda Topuk A─čr─▒s─▒ Neden Olur?

Çocuklarda topuk a─čr─▒s─▒n─▒n nedeni ayakkab─▒ sorunu, darbe alma gibi basit nedenler olabilir. Bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda en s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan sebep sever hastal─▒─č─▒d─▒r.

Sever hastal─▒─č─▒ ortalama 8-15 ya┼č aras─▒ndaki çocuklarda görülür. Bu rahats─▒zl─▒─č─▒n genel sebebi a┼č─▒r─▒ aktivitedir. Dinlenme ve tabanl─▒k önerilir. Gerekirse tedavi kremler ve fizik tedavi ile desteklenebilir.

Genç Ya┼čta Topuk A─čr─▒s─▒ Neden Olur?

Büyüme ça─č─▒ndaki gençlerde topuk a─čr─▒s─▒ genellikle büyüme pla─č─▒ndaki aktiflikten kaynaklan─▒r. 20’li ya┼člarda uzun süreli a─čr─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z bunun en s─▒k rastlanan sebeplerinden biri ise plantar fasial’d─▒r.

Plantar fasial durumunda kas k─▒salmas─▒ veya kas zedelenmesi görülür. Uzman deste─čiyle ya┼čanan sorunlar h─▒zl─▒ca çözülebilir.

Ya┼čl─▒larda Topuk A─čr─▒s─▒ Neden Olur?

40 ya┼č üstünde ortaya ç─▒kan topuk agrisi için hastaneye ba┼čvuranlar─▒n büyük bölümünde sebep topuk dikeni olarak kendini gösterir. Topukta dikenimsi bir his olu┼čturan topuk dikeni oldukça rahats─▒z edicidir. So─čuk kompres ve masaj s─▒k ba┼čvurulan tedavi yöntemleri aras─▒ndad─▒r.

Hamilelikte Topuk A─čr─▒s─▒ Neden Olur?

Hamilelikte topuk agrisi sebepleri aras─▒nda topuk dikeni öne ç─▒kan nedenler aras─▒ndad─▒r. Topuk dikeni kilo al─▒m─▒yla olu┼čabildi─či için gebeler risk grubunda yer al─▒r. Daha az a─čr─▒l─▒ ve konforlu bir hayat için ortopedik ayakkab─▒ ve ortopedik terlik kullan─▒m─▒ uzmanlar─▒n önerileri aras─▒ndad─▒r.

Topuk A─čr─▒s─▒na Ne ─░yi Gelir?

Topuk agrisi ortaya ç─▒kt─▒─č─▒nda e─čer çok ┼čiddetli bir rahats─▒zl─▒k söz konusu de─čilse önce evde basit uygulamalarla rahatlamay─▒ deneyebilirsiniz. Dinlenmek, buz kompresi yapmak ve hafif masajlar bu uygulamalar aras─▒nda say─▒labilir.

A─čr─▒ iyile┼čmek yerine ┼čiddetleniyorsa uzmana ba┼čvurmak gerekir. Uzun süren topuk a─čr─▒s─▒na ne iyi gelir sorusunun cevab─▒ kök sebeplerle netle┼čir. Altta yatan hastal─▒k tedavi edildi─činde topuk a─čr─▒s─▒n─▒n da geçmesi öngörülür.

Topuk A─čr─▒s─▒nda Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Topuk a─čr─▒s─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z ne zaman doktora gidece─činizi kestiremeyebilirsiniz. Baz─▒ durumlar hekime ba┼čvurmak için belirleyicidir:

  • A─čr─▒ birkaç gün yo─čun ┼čekilde devam ediyorsa,
  • Yürümeyi zorla┼čt─▒racak derecede bir a─čr─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z,
  • Dinlenirken bile a─čr─▒n─▒z sürüyorsa,
  • Topuk ve çevresinde morluk, k─▒zar─▒kl─▒k varsa,
  • Yüksek ate┼č ya┼č─▒yorsan─▒z doktora ba┼čvurman─▒z gerekir.

Topuk A─čr─▒s─▒nda Tan─▒ Süreci

Topuk agrisi tek bir sebebe ba─čl─▒, belirleyici bir semptom olmad─▒─č─▒ için detayl─▒ inceleme ile tan─▒ süreci ilerler.

Önce fizik muayene yap─▒l─▒r ve hastan─▒n öyküsü hekim taraf─▒ndan dinlenir. Hastan─▒n hem a─čr─▒s─▒ ile ilgili hem de geçmi┼č sa─čl─▒k kontrollerine dair bilgi vermesi önemlidir. Örne─čin önceden özellikle ayak ve bacakla ilgili bir ameliyat geçirilmi┼čse mutlaka bunun detaylar─▒ doktora anlat─▒lmal─▒d─▒r. Fizik muayenede plantar fasiit d─▒┼č─▒ndaki hastal─▒klar genellikle belirlenir.

Topuk kemi─čiyle ilgili komplike durumlarda ayak kemikleri için t─▒bbi görüntülemeler istenebilir. Sonuçlara göre uygun tedavi süreci ba┼člar.

Topuk A─čr─▒s─▒ Tedavisi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Tedavi için öncelikle kök sebepler ara┼čt─▒r─▒l─▒r. Nedene göre tedavi plan─▒ ┼čekillenir.

  • Topuk dikeni ve birçok hastal─▒k için öncelikle uygun egzersizler, buz uygulamas─▒, ortopedik ayakkab─▒ önerilir.
  • Yap─▒sal sorunlar için özel pedler, aya─č─▒ ba─člama veya bantlama yöntemleri, gece atelleri ve ortez cihazlar denenebilir.
  • Topukta iltihap varsa kortikosteroid enjeksiyon gerekebilir.
  • A─čr─▒ nedeni k─▒r─▒k veya çatlaksa alç─▒ uygulamas─▒ deste─či al─▒n─▒r.
  • Fizik tedavi birçok topuk ve ayak probleminde fayda sa─člayan bir destekleyicidir.
  • Topuk sorunlar─▒nda nadir olarak cerrahi müdahale yap─▒l─▒r.

Topuk A─čr─▒s─▒nda Ameliyat Ne Zaman Gerekir?

Topuk a─čr─▒s─▒nda ameliyat nadir ba┼čvurulan bir yöntemdir. 6-12 ay boyunca cerrahi olmayan tedavilerle sonuç al─▒namad─▒─č─▒nda ameliyat önerilir.

Örnek olarak, plantar fasiit olan bir ki┼či için 1 y─▒l süresince cerrahi olmayan yöntemlerden sonuç al─▒namazsa plantar fasya topuk kemi─činden ameliyat ile ayr─▒labilir. Yine plantar fasiit için gastroknemius rezeksiyonu ameliyat─▒yla bald─▒r kaslar─▒ uzat─▒larak da tedavi sa─članabilir.

Topuk A─čr─▒s─▒na Kar┼č─▒ Al─▒nabilecek Önlemler

Herhangi bir rahats─▒zl─▒─č─▒ ya┼čad─▒ktan sonra tedavi etmekle u─čra┼čmak yerine ba┼čtan önlem almak en iyisidir. Al─▒nabilecek basit önlemler ┼čunlard─▒r:

  • Dengeli beslenin ve kilo kontrolü sa─člay─▒n
  • Kaslar─▒n─▒z─▒ esnetmek için günlük ayak egzersizleri yap─▒n
  • Fasyal dokunu┼člarla ayaklar─▒n─▒z─▒ güçlendirin
  • Ayak yap─▒n─▒za uygun ayakkab─▒lar seçin
  • Ayakta yap─▒sal sorunlar─▒n─▒z varsa ilerlemeden hekime ba┼čvurun

S─▒kça Sorulan Sorular

Topuk dikeni olup olmad─▒─č─▒ nas─▒l anla┼č─▒l─▒r?

Topuk dikeni rahats─▒zl─▒─č─▒n oldu─ču aya─ča göre sa─č topuk ya da sol topuk a─čr─▒s─▒ yapabilir. Bazen tek ayakta bazen iki ayakta da kendini gösterebilir. Topuk dikeni olan ki┼či uykudan uyan─▒nca a─čr─▒ hissedebilir.

Bu a─čr─▒ ayak taban─▒nda bir batma hissi gibi ortaya ç─▒kar. Topuk dikeni olan baz─▒ ki┼čiler ise gün içinde ayak kullan─▒m─▒ sonras─▒ artan bir a─čr─▒ hisseder.

Topuk a─čr─▒s─▒ kendili─činden geçer mi?

A─čr─▒ alt─▒nda yatan nedene göre belli bir süre devam edebilir ya da kendili─činden geçebilir. Baz─▒ durumlarda sadece dinlenme ile a─čr─▒ geçebilirken baz─▒ durumlar için farkl─▒ yöntemler uygulanmas─▒ gerekebilir.

Sinirsel topuk a─čr─▒s─▒ nedir?

Sinirsel topuk a─čr─▒s─▒ denince stresli ya┼čama ba─čl─▒ bir a─čr─▒ söz konusu de─čildir. Özellikle topuk dikeni ile ortaya ç─▒kan sinirsel topuk a─čr─▒s─▒, topuk çevresi sinirlerine çok bask─▒ olmas─▒ sebebiyle ortaya ç─▒kabilir.

Ayak taban─▒ a─čr─▒s─▒ neyin belirtisi olabilir?

A─čr─▒ topuktan ayak taban─▒na yay─▒lan bir ┼čekilde kendini gösteriyorsa farkl─▒ kök sebepler olabilir. Ayak alt─▒ a─čr─▒s─▒n─▒n en yayg─▒n sebepleri aras─▒nda düz tabanl─▒k ve burkulmalar vard─▒r. Mantar ve romatizma da ayak taban─▒ a─čr─▒s─▒na neden olabilir. 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Do├ž. Dr.
F─▒rat Fidan
Ortopedi ve Travmatoloji
VM Medical Park VM Medical Park Pendik
48756

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.