sat─▒r aras─▒

Transaksiyonel Analiz Nedir? Transaksiyonel Analiz Testi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Transaksiyonel analiz insanlar─▒n davran─▒┼č biçimlerini aç─▒klamaya çal─▒┼čan bir teoridir. ─░nsanlar─▒n seçim yapmalar─▒n─▒ etkileyen birçok faktör mevcuttur. Bu faktörlerin ortaya ç─▒k─▒┼č─▒n─▒ ayd─▒nlatmak için psikoloji biliminin kuramlar─▒ndan yararlan─▒l─▒r. Bu kuramlardan bir tanesi de

transaksiyonel analizdir. “Transaksiyonel analiz nedir?” sorusu bu alana ilgi duyan birçok ki┼či taraf─▒ndan sorulan sorulardan bir tanesidir. Ki┼čiler aras─▒ ili┼čkileri inceleyen ve bu ili┼čkilerdeki yap─▒sal özelliklere dikkat çeken bir psikoterapi yöntemi olan transaksiyonel analiz, çe┼čitli psikiyatrik hastal─▒klar─▒n tan─▒ ve tedavi süreçlerinde kullan─▒labilir.

Transaksiyonel Analiz Nedir?

Transaksiyonel analiz (TA), bir psikoterapi kuram─▒d─▒r. Eric Berne taraf─▒ndan 1950’li y─▒llarda ortaya at─▒lm─▒┼č, ki┼čiler aras─▒ ileti┼čimin, ili┼čkinin yap─▒s─▒n─▒ ve i┼člevinin önemini vurgulayan bir terapi teorisidir. Geli┼čtirdikleri bu kuramla psikoloji bilimine büyük katk─▒larda bulunmu┼člard─▒r. “─░┼člemsel Çözümleme Yakla┼č─▒m─▒” olarak da bilinen transaksiyonel analiz sa─čl─▒kl─▒ ileti┼čimin nas─▒l kurulaca─č─▒n─▒ insanlara ö─čretmeyi amaçlar. ─░nsanc─▒l bir yakla┼č─▒m tarz─▒n─▒ benimseyen bu analiz türü; psikanaliz olarak adland─▒r─▒lan bilim dal─▒n─▒n uzun süren a┼čamalara sahip olmas─▒na, karma┼č─▒k süreçleri içermesine ve dan─▒┼čan ileti┼čimine yeteri kadar yo─čunla┼čmamas─▒na tepki olarak aç─▒─ča ç─▒km─▒┼čt─▒r.

Transaksiyonel analizi nedir

Transaksiyon Nedir?

Transaksiyonel analizin aç─▒klanabilmesi için öncelikle transaksiyonun tan─▒m─▒n─▒n yap─▒lmas─▒ gerekir. Transaksiyonel analiz teorisine göre ileti┼čim; iki ki┼činin ego durumlar─▒ aras─▒nda gerçekle┼čen transaksiyonlardan olu┼čur. Transaksiyon ise ileti┼čimin unsurlar─▒ olan bir uyar─▒c─▒ ve bi tepkiden olu┼čan temel birimdir. Yani Berne bir transaksiyonel uyar─▒c─▒ ile bir transaksiyonel tepkinin transaksiyonu olu┼čturdu─čunu ve bunun da sosyal etkile┼čim için zorunlu bir sosyal birim oldu─ču dü┼čüncesini savunmu┼čtur.

Transaksiyonlar tamamlay─▒c─▒, kapal─▒ ve gizli olmak üzere üçe ayr─▒l─▒r. Transaksiyon türlerindeki bu ayr─▒m ego durumlar─▒n─▒n çe┼čitlili─čine ve muhatab─▒n beklentisinin gerçekle┼čme durumuna ba─čl─▒ olarak aç─▒─ča ç─▒kan farkl─▒l─▒klardan kaynaklan─▒r. Transaksiyon türleri ve gerçekle┼čme ko┼čullar─▒ ┼ču ┼čekildedir:

  • Tamamlay─▒c─▒ transaksiyon: ─░leti┼čimde kar┼č─▒daki ki┼činin beklentilerinin kar┼č─▒land─▒─č─▒ türdür. Bu transaksiyonda ileti┼čim genellikle hiçbir çat─▒┼čma olmadan veya asgari düzey bir çat─▒┼čmayla uzun süreler boyu devam eder.
  • Kapal─▒ transaksiyon: ─░leti┼čimde kar┼č─▒daki ki┼činin beklentisinin kar┼č─▒lanmad─▒─č─▒ transaksiyon çe┼čididir. ─░leti┼čim genellikle kesintiye u─črar ve uzun süreli devam ettirilemez.
  • Gizli transaksiyon: Gizli transaksiyonda birden fazla ego durumu mevcuttur ve iki farkl─▒ mesaj ayn─▒ anda ileti┼čimde yer al─▒r. Karma┼č─▒k bir ileti┼čim çe┼čidi olan bu transaksiyon hem kapal─▒ hem de tamamlay─▒c─▒ transaksiyonlar─▒ bar─▒nd─▒r─▒r. Fakat kapal─▒ bir transaksiyonu bar─▒nd─▒rmas─▒na ra─čmen kar┼č─▒daki ki┼činin beklentisinin kar┼č─▒lanma durumu mevcuttur.

Transaksiyonel Analizin Geli┼čim A┼čamalar─▒ Nelerdir?

Transaksiyonel analiz dört ayr─▒ geli┼čim a┼čamas─▒ndan geçerek ┼čimdiki haline gelmi┼čtir. Birinci a┼čama dü┼čünme, hissetme ve davran─▒┼č üzerine aç─▒klay─▒c─▒ bak─▒┼č aç─▒s─▒ getiren ego durumlar─▒n─▒n aç─▒klanmas─▒ ile ba┼člam─▒┼čt─▒r. Eric Berne, ki┼čilik üzerine çal─▒┼čmalar─▒n─▒ dan─▒┼čan─▒ her yönden inceleyip bu incelemelerin sonucunu de─čerlendirerek yapm─▒┼čt─▒r. Berne dan─▒┼čan─▒n ses tonu, jest ve mimikleri, beden dili ve kulland─▒─č─▒ kelimeleri gözlemleyerek baz─▒ kriterler tespit etmi┼čtir. Tespit etti─či bu kriterlerin bireyin hem geçmi┼či hakk─▒nda bilgi verdi─čini hem de gelecekte ya┼čayaca─č─▒ sorunlar hakk─▒nda da bir öngörü sa─člad─▒─č─▒n─▒ dü┼čünmü┼čtür. ─░kinci a┼čama ise transaksiyonlar─▒n ve oyunun ön planda oldu─ču a┼čamad─▒r. Bu a┼čamada di─čer a┼čamalara nazaran duygulara daha az yer verilmi┼č ve buna ba─čl─▒ olarak transaksiyonel analizin bili┼čsel bir yakla┼č─▒m oldu─ču dü┼čüncesi ortaya at─▒lm─▒┼čt─▒r. Üçüncü a┼čamada ki┼činin yapt─▒klar─▒n─▒n ve yapacaklar─▒n─▒n kader döngüsüne ba─čl─▒ oldu─čuna dikkat çekilir. Dördüncü a┼čamada grup terapisi gibi di─čer psikoterapi teknikleri transaksiyonel analize entegre edilmi┼čtir. Bu son a┼čamada duygu ön planda tutularak bili┼čsel faktörlere yap─▒lan vurgunun k─▒smen dengelenmesi hedeflenmi┼čtir.

Transaksiyonel analiz insano─člunun yeni ke┼čifler yapma ve yeni amaçlar belirleme yetisine sahip oldu─ču dü┼čüncesini savunur. Fakat yine de ki┼čiler sosyal etkile┼čimden uzak duramaz ve ba─č─▒ms─▒z davran─▒┼člar sergileyemez. Transaksiyonel analize göre ki┼čiler çevresindekilerin isteklerinden ve beklentilerinden yüksek oranda etkilenir. Bu etkilenme ise en çok ki┼činin ba─č─▒ml─▒l─▒k düzeyinin yüksek seviyede oldu─ču çocukluk döneminde gerçekle┼čir.

Transaksiyonel Analizin Üç Ego Durumu

Transaksiyonel analiz, ki┼čilerin ileti┼čimlerini incelemenin yan─▒nda ego durumlar─▒n─▒ da farkl─▒ bir perspektiften tan─▒mlar. Bern’in ego kavram─▒na yapt─▒─č─▒ tan─▒m ┼ču ┼čekildedir: Ego tutarl─▒ bir davran─▒┼č ┼čekliyle alakal─▒ olarak aç─▒─ča ç─▒kan duygu modelidir. Transaksiyonel analiz kuram─▒na göre ki┼čisel ya┼čant─▒lar─▒n her biri bir egodur ve ki┼čili─čin olu┼čumunda önemli etkilere sahiptir. Ego, yap─▒sal ve fonksiyonel ego ┼čeklinde ikiye ayr─▒l─▒r. Yap─▒sal olan s─▒n─▒fland─▒rmaya göre her ki┼čilikte ebeveyn, çocuk ve yeti┼čkin ┼čeklinde üç ego durumu mevcuttur. Bu ego durumlar─▒ ve özellikleri ┼ču ┼čekildedir:

  • Ebeveyn: Tarihi oldukça eskilere kadar uzanan bir süreçte ya┼čam─▒┼č ebeveynlerimizden ve önemli ki┼čilerden ö─črenilen duygu, dü┼čünce ve davran─▒┼člar─▒ ifade eder. Bu ego durumu ki┼čili─čimize genellikle destekleyici ve ele┼čtirel bir katk─▒da bulunur.
  • Yeti┼čkin: Yeti┼čkin ego durumu ak─▒lc─▒ bir ki┼čili─če sahip olmam─▒z─▒ sa─člar. Alg─▒lama kapasitesi, haf─▒za, konsantrasyon, bellekte veri i┼čleme gibi kognitif (bili┼čsel) faaliyetler bu egonun etkisiyle olu┼čur. Yeti┼čkin ego sayesinde hem toplumsal kurallar hem de ki┼čisel ihtiyaçlar arka plana at─▒lmam─▒┼č olur. Duygusall─▒k ve yarg─▒lay─▒c─▒l─▒─č─▒n aras─▒nda tepkiler verilirken yeti┼čkin ego, gerçekçi olmay─▒ da hedefler.
  • Çocuk: Ki┼činin ya┼čam ko┼čullar─▒na uyum sa─člayabilmek ve potansiyelini gerçekle┼čtirebilmek için olu┼čturdu─ču çocuklu─čundan etkiler ta┼č─▒yan duygu, dü┼čünce ve davran─▒┼člard─▒r.

Transaksiyonel Analiz Testi Nas─▒l Yap─▒l─▒r

Transaksiyonel Analiz Testi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Transaksiyonel analiz terapisi dan─▒┼čanlar─▒n yeti┼čkin ego durumlar─▒n─▒ güçlendirmeleri için oldukça faydal─▒d─▒r. Terapist ilk önce dan─▒┼čan─▒n sorunlar─▒n─▒, terapi yoluyla de─či┼čme ve geli┼čme iste─čini de─čerlendirmek için bir ön görü┼čme yapar. Terapist, dan─▒┼čan─▒n de─či┼čimin gerçekle┼čmesi için yeterli yeti┼čkin ego durumuna sahip olup olmad─▒─č─▒n─▒ uygulayaca─č─▒ test ile belirler. Dan─▒┼čana yap─▒lan transaksiyonel analiz testi sonucunda terapist dan─▒┼čan─▒n mevcut ego durumunu tespit eder ve buna yönelik çözüm önerileri geli┼čtirir.

Transaksiyonel Analiz Hakk─▒nda S─▒k Sorulan Sorular Nelerdir?

Transaksiyonel Analizin Di─čer Ki┼čilik Kuramlar─▒ndan Fark─▒ Nedir?

Transaksiyonel analiz hem ortaya ç─▒k─▒┼č─▒ itibariyle hem de benimsedi─či görü┼člerden dolay─▒ di─čer ki┼čilik kuramlar─▒ndan ayr─▒l─▒r. Transaksiyonel analizin di─čer ki┼čilik kuramlar─▒ndan fark─▒ ┼čunlard─▒r:

  • Ki┼čiler duygusal geli┼čimini tamamlamak ve bireysellik kazanmak için belirli potansiyeller ta┼č─▒r.
  • Ki┼čiler kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ olaylara kas─▒tl─▒ veya kas─▒ts─▒z olarak bir seçim yaparak kar┼č─▒l─▒k verir.
  • Ki┼čiler hayatlar─▒n─▒n gidi┼čat─▒n─▒ de─či┼čtirebilecek güç ve potansiyel ta┼č─▒r.

Transaksiyonel Analizin Savundu─ču Varsay─▒mlar Nelerdir?

Transaksiyonel analizin savundu─ču üç varsay─▒m ┼ču ┼čekildedir:

  • Transaksiyonel analiz insanlar─▒ yücelten bir bak─▒┼č aç─▒s─▒na sahiptir. Bu kurama göre tüm insanlar iyidir ve belli bir de─čer ile sayg─▒nl─▒─č─▒ hak eder. Bu durum davran─▒┼člardan ba─č─▒ms─▒z olarak varolu┼čtan kaynaklanan bir dü┼čünce temeline dayan─▒r. ─░nsanlar hangi davran─▒┼člar─▒ sergilerse sergilesin de─čerlidir. Herkese ayn─▒ davran─▒┼č biçimini göstermek mümkün olmasa da herkesin varl─▒─č─▒n─▒ kabul etmek gerekir. ─░nsanlar─▒ iyi ya da kötü ┼čeklinde ayr─▒┼čt─▒rmak do─čru de─čildir. ─░nsanlar sadece farkl─▒d─▒r ve iyi ya da kötü olmak bu farkl─▒l─▒─č─▒n sonucudur.
  • Her insan belirli bir dü┼čünme yetisine sahiptir. Herhangi bir zihinsel engeli bulunmayan her insan ortamdaki ve kendilerindeki de─či┼čimi alg─▒layabilir. Tüm psikolojik sorunlara ve herhangi bir di─čer soruna sebep olabilecek olaylar birey yeteri kadar bilgilendirildi─či takdirde ki┼činin kendisinde var olan güç sayesinde çözümlenebilir.
  • Tüm insanlar kendi kaderini etkileyebilir ve al─▒nan kararlar sonradan de─či┼čtirilebilir. Ya┼čad─▒─č─▒m─▒z çevre ve çevreyi payla┼čt─▒─č─▒m─▒z ki┼čiler üzerimizde belirli bir etki yarat─▒r. Fakat ┼čartlar ne olursa olsun olaylara kar┼č─▒ verece─čimiz tepkiler bizim elimizdedir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Klnk. Psk.
Buse G├Âk├že
Psikoloji
VM Medical Park Samsun
305

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.