satır arası

Üşütme; günlük hayatta sık sık karşılaştığımız, hemen herkesin başına gelmiş olan bir durumdur. Üşütme olarak bilinen durum aslında bir viral enfeksiyonu işaret eder.

Üşütme nedir?

Üşütme hem üst solunum yolu enfeksiyonu halinde hem de bağırsak enfeksiyonu durumunda virüslerin yol açtığı bir rahatsızlıktır.

Soğuk Algınlığı

Üşütme, halk arasında soğuk algınlığı ya da nezle olarak da bilinir. Üşütme olarak adlandırılan olay aslında üst solunum yollarının virüs ile enfekte olmasıdır. Birçok farklı virüs türü, soğuk algınlığına neden olabilir. Üşütme ya da diğer bir adıyla nezle, genellikle ciddi bir probleme sebep olmaz ve birkaç gün içerisinde kendiliğinden düzelir. Özellikle küçük yaştaki çocukların soğuk algınlığına yakalanma riski yüksek olmakla birlikte, yetişkinler de yılda içerisinde birkaç kez nezle geçirebilir.

Mide Üşütmesi

Halk arasında mide üşütmesi olarak bilinen rahatsızlık ise bağırsakların viral enfeksiyonudur. Kişiler enfeksiyonu; virüsle kontamine olmuş gıdaların tüketilmesi, enfeksiyonu geçirmekte olan kişilerle yakın temas edilmesi sonucu kapabilir.

Üşütme belirtileri nelerdir?

Üşütmenin neden olduğu semptomlar genellikle hafiftir ve ciddi bir probleme yol açmaz.

Soğuk Algınlığı Belirtileri

Soğuk algınlığı belirtileri, virüs vücuda girdikten 1-3 gün sonra ortaya çıkar. Sık görülen belirtiler:

  • Burun tıkanıklığı ya da burun akıntısı
  • Boğaz ağrısı
  • Öksürük
  • Genel vücut ağrısı, baş ağrısı
  • Hapşırık
  • Hafif ateş
  • Keyifsiz, halsiz hissetme şeklinde sayılabilir.

Hastada görülen belirti ve bulguların sayısı, şiddeti ve süresi; kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Soğuk algınlığı durumunda genellikle doktora başvurmaya gerek duyulmaz, hastalık birkaç gün içerisinde kendiliğinden düzelir. Ancak yetişkin hastalar; vücut sıcaklığının 38.5 ve üzeri olması, ateşin 5 günden uzun sürmesi, nefes darlığı, hırıltılı soluk alıp verme gibi semptomların varlığında vakit kaybetmeden en yakın sağlık merkezine başvurmalıdır.

Çocuklarda ise; ateşin sürekli yükselmesi veya yüksek ateşin 2 günden uzun sürmesi, baş ağrısı ve öksürük gibi semptomların şiddetli olması, kulak ağrısı varlığı, uyuşukluk halsizliğin ağır şekilde görülmesi ve beslenmenin bozulması durumlarda hemen bir doktora başvurulmalıdır.

Mide Üşütmesi Belirtileri

Mide üşütmesi belirtileri, virüs vücuda alındıktan 1-3 gün sonra ortaya çıkar. Semptomlar genelde birkaç gün içerisinde düzelirken bazı kişilerde iyileşme 10 güne kadar uzayabilir. Belirtiler bazı kişilerde hafifken bazılarında şiddetli semptomlar görülebilir. Mide üşütmesinin sık görülen belirtileri:

  • Sulu ishal
  • Karın ağrısı, karın krampları
  • Mide bulantısı, kusma
  • Genel kas ağrısı, baş ağrısı
  • Hafif ateş

Mide üşütmesi belirtileri, bağırsaklarda bakteri ya da parazit enfeksiyonu sonucu oluşan belirtilerle benzerlik gösterir. Bu nedenle semptomlar şiddetlendiğinde doktora başvurarak gerekli kontrollerin yaptırılması faydalı olacaktır.

Yetişkinler; 2 günden uzun süredir devam eden kusma, kan kusma, vücutta sıvı kaybı, gaitada (dışkıda) kan görülmesi, 40℃ ve üzeri ateş olması gibi durumlarda en yakın sağlık merkezine başvurmalıdır.

Çocuk ve bebeklerde ise; 39℃ ve üzeri ateş, huzursuz veya uykuya meyilli olma hali, kanlı ishal, aşırı sıvı kaybı ve şiddetli ağrı gibi durumlarda da acil olarak doktora başvurmak gerekir.

Üşütme neden olur?

Üşütme, virüs enfeksiyonu sonucu meydana gelir.

Soğuk Algınlığı

Soğuk algınlığı, pek çok farklı türde virüs nedeniyle oluşabilir. Soğuk algınlığına sebep olan virüsler arasında en sık görülen rhinovirüslerdir. Virüs vücuda; göz, ağız veya burun aracılığıyla girebilir. Hasta birinin hapşırması, öksürmesi ya da konuşması sırasında etrafa virüs yüklü damlacıklar saçılır. Sağlıklı kişiler, bu damlacıkları solunum yoluyla vücuda alarak hastalanabilir. Yine hastalığı geçirmekte olan kişiyle yakın temas, ortak eşya kullanımı gibi durumlarda hastalığın yayılmasına neden olabilir.

Mide Üşütmesi

Mide üşütmesine sebep olan virüslerden en sık görülenleri; norovirüs ve rotavirüstür. Norovirüs enfeksiyonu genellikle virüsle kontamine gıdaların tüketilmesiyle gerçekleşir. Rotavirüs, dünya genelinde çocuklarda en sık görülen viral bağırsak enfeksiyonu etkenidir. Virüs bulaşmış oyuncakların paylaşımı, çocukların çevredeki cisimlere dokunduktan sonra ellerini ağızlarına götürmeleri gibi davranışlar; virüsün yayılmasında önemli rol oynar. Rotavirüs enfeksiyonundan korunmak için aşı yaptırılabilir. Bebeğine aşı yaptırmak isteyen aileler, ideal aşılama için bebek 2 ya da 3 aylık olduğunda doktora başvurmalıdır.

Üşütmeye ne iyi gelir?

Hem soğuk algınlığı hem de mide üşütmesi viral enfeksiyon sonucu oluşur. Bu nedenle antibiyotik kullanımı her iki hastalık için de fayda sağlamaz.

Soğuk Algınlığına Ne İyi Gelir?

Soğuk algınlığı için özel bir tedavi bulunur. Hastalar, şiddetli ağrı durumunda basit ağrı kesici kullanabilir. Özellikle küçük çocuklarda burun açıcı spreyler ve öksürük şuruplarının kullanımı önerilmez. Soğuk algınlığını daha çabuk ve daha rahat atlatmak için evde yapılabilecek uygulamalar vardır. Hastaların uyabileceği tavsiyeler:

  • Bol sıvı tüketmeli: Sıvı tüketiminde su, ekinezya ve diğer bitki çayları, doğal meyve suları tercih edilmelidir. Kafeinli içecekler, vücuttan daha fazla su kaybedilmesine yol açabilir.
  • Çorba içmeli: Tavuk ve paça çorbası gibi çorbalar vücudun kendini toparlaması ve burun tıkanıklığının giderilmesi açısından fayda sağlayabilir.
  • Dinlenmeli: Yüksek ateş, şiddetli öksürük ve soğuk algınlığı için kullanılan ilaçların sersemlik, uyuşukluk yapması gibi durumlarda hastanın ev istirahati yapması yararlı olur. Ayrıca hasta kişinin işe, okula gitmemesi; virüsün diğer kişilere bulaşmasının önüne geçer.
  • Gargara yapmalı: Tuzlu suyla yapılacak gargara; boğaz ağrısını azaltmayı ve boğazdaki gıcıklık hissinden kurtulmayı sağlayabilir.

Mide Üşütmesine Ne İyi Gelir?

Mide üşütmesinin özel bir tedavisi yoktur. Enfeksiyonun birkaç gün içerisinde kendiliğinden sonlanması beklenir. Bu sürecin daha rahat geçmesi ve ishal nedeniyle vücutta oluşabilecek aşırı sıvı kaybının (dehidratasyonun) önüne geçilmesi amacıyla bazı uygulamalar yapılabilir. Bu uygulamalar:

  • Yemeğe ara verilmeli: Belirtiler görülmeye başladıktan sonra birkaç saatliğine özellikle katı gıdaların tüketimine ara verilmelidir.
  • Bol sıvı alınmalı: Vücudun kaybettiği fazla miktardaki sıvıyı yerine koyabilmek için su, soda, doğal meyve suyu gibi içecekler tüketilebilir.
  • Kolay sindirilebilen yiyecekler yenmeli: Hastalar öğünlerde mideyi zorlamayacak, yenmesi ve sindirimi kolay besinler tercih etmelidir. Tuzlu kraker, muz, çorba gibi yiyecekler iyi bir alternatif olabilir. Hastalar tamamen iyileşene kadar süt ürünlerinden, kafeinli içeceklerden, alkolden, yağlı yiyeceklerden uzak durmalıdır.
  • İstirahat edilmeli: Hastalık ve ishalin neden olduğu sıvı kaybı, hastanın yorgun ve halsiz hissetmesi neden olabilir. Bol bol dinlenmek vücudun toparlanmasına yardımcı olur.

Mide üşütmesi olan çocuklar, iyileşme sürecinde püre haline getirilmiş besinleri tüketebilir. Beslenme için yağsız, baharatsız besinler tercih edilmelidir. Dondurma, şeker, çikolata gibi şekerli gıdalar ishali kötüleştirebileceğinden çocuklara verilmemelidir. İshal önleyici ilaçlar, hastalığa neden olan virüsün vücuttan atılmasını geciktirebilir. Bu nedenle doktor tarafından reçete edilmediği sürece çocuklara ishal önleyici ilaç verilmemelidir.

Üşütmeyi önlemek için genel hijyen kurallarına dikkat edilmelidir. Hem soğuk algınlığı hem de mide üşütmesi virüs enfeksiyonu sonucu oluşur. Virüsün vücuda girişini engellemek için; elleri sık sık yıkamak, hasta kişilerle yakın temasta bulunmamak ve ortak eşya kullanmamak, gıdaları tüketmeden önce bol su ile yıkamak, açıkta satılan besinlerin tüketiminde dikkatli olmak gibi davranışlar alışkanlık haline getirilmelidir.

Üşütme, genellikle tedaviye ihtiyaç duymadan düzelen bir hastalıktır. Ancak şiddetli semptomların varlığında doktora başvurmak ve gerekli tedaviyi almak, hastalığa bağlı ciddi durumların önüne geçebilir. Sağlıklı günler dileriz.

satır arası

15214

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.