sat─▒r aras─▒

Rahim içi kontraseptif cihaz (R─░A/─░UA) olarak da bilinen spiral, dünya çap─▒nda milyonlarca insan taraf─▒ndan kullan─▒lan oldukça etkili ve popüler bir uzun süreli do─čum kontrol yöntemidir. Bu küçük ve T ┼čeklindeki cihazlar, rahim içindeki ortam─▒ de─či┼čtirerek, spermin hayatta kalmas─▒ veya döllenmi┼č bir yumurtan─▒n implantasyonu için elveri┼čsiz hale getirerek hamileli─či önlemek için rahim içine yerle┼čtirilir. 

Yerle┼čtirme sürecini, kullan─▒m süresini ve potansiyel spiral zararlar─▒ ve faydalar─▒n─▒ anlamak bu do─čum kontrol yöntemini dü┼čünen bireyler için önemlidir. Bu nedenle spiral nedir ve spiral zararlar─▒ nelerdir gibi sorular─▒n yan─▒tlar─▒n─▒ ö─črenmek gerekir. 

Uzun Süre Spiral Kullan─▒m─▒ Zararlar─▒ Nelerdir?

Spiral ço─ču ki┼či için genellikle güvenli ve etkili olsa da uzun süreli kullan─▒mla ili┼čkili potansiyel riskler ve komplikasyonlar ta┼č─▒r.

Uzun süre spiral kullan─▒m─▒ zararlar─▒ aras─▒nda a┼ča─č─▒daki durumlar yer alabilir:

  • Rahim delinmesi: Nadir durumlarda, spiral yerle┼čtirme s─▒ras─▒nda rahim duvar─▒n─▒ delebilir. Bu durum; kar─▒n a─čr─▒s─▒na, kanamaya veya rahats─▒zl─▒─ča yol açabilir ve spiralin cerrahi olarak ç─▒kar─▒lmas─▒n─▒ gerektirebilir.
  • Cihaz─▒n d─▒┼čar─▒ at─▒lmas─▒: Spiralin, özellikle yerle┼čtirildikten sonraki ilk birkaç ay boyunca uterustan d─▒┼čar─▒ at─▒lmas─▒ veya d─▒┼čar─▒ itilmesi riski bulunur. Bu durum herhangi bir semptom olmadan ortaya ç─▒kabilir ve tekrar uygulanmas─▒ gerekebilir.
  • Pelvik ─░nflamatuar Hastal─▒k (PID): Nadir görülmesine ra─čmen, spiral tak─▒lmas─▒n─▒ takiben pelvik inflamatuar hastal─▒k (PID) ya da di─čer ad─▒yla Pelvik iltihabi hastal─▒k geli┼čme riski bulunur. PID; kar─▒n a─čr─▒s─▒,ate┼č ve vajinal ak─▒nt─▒ gibi semptomlara neden olabilen bir enfeksiyon türüdür. Ki┼čide PID gerçekle┼čmesi durumunda acilen tedavi olunmas─▒ gerekir. 
  • Ektopik Gebelik: Spiraller hamileli─či önlemede oldukça etkili olsa da, döllenmi┼č bir yumurtan─▒n rahim d─▒┼č─▒na, tipik olarak fallop tüplerine implante edildi─či, küçük bir ektopik gebelik riski hala vard─▒r. Ektopik gebelik hayat─▒ tehdit edici olabilir ve acil t─▒bbi müdahale gerektirir.

Spiral kullanmay─▒ dü┼čünen bireylerin karar vermeden önce spiral zararlar─▒ nelerdir sorusuna cevap olabilecek bu potansiyel riskleri ve komplikasyonlar─▒ sa─čl─▒k uzmanlar─▒yla tart─▒┼čmalar─▒ esast─▒r. 

Spiralin uygun ┼čekilde konumland─▒r─▒ld─▒─č─▒ndan emin olmak ve ortaya ç─▒kabilecek endi┼čeleri veya komplikasyonlar─▒ gidermek için bir sa─čl─▒k uzman─▒yla düzenli takip randevular─▒ da önerilir. Uzun süre spiral kullan─▒m─▒ zararlar─▒n─▒ bilmek, bilinçli bir kullan─▒c─▒ olmak için önemlidir. 

Spiral Nas─▒l Yerle┼čtirilir?

Bir spiralin yerle┼čtirilmesi tipik olarak basit bir muayene ziyareti s─▒ras─▒nda e─čitimli bir sa─čl─▒k hizmeti sa─člay─▒c─▒s─▒ taraf─▒ndan gerçekle┼čtirilir. ─░┼člem öncesinde sa─čl─▒k hizmeti sa─člay─▒c─▒s─▒, bireyin spiral için uygun bir aday oldu─čundan emin olmak için kapsaml─▒ bir t─▒bbi öykü incelemesi ve pelvik muayene yapar. Prosedürün kendisi genellikle sadece birkaç dakika sürer ve doktorun muayenesinde yap─▒l─▒r.

Yerle┼čtirme s─▒ras─▒nda, sa─čl─▒k hizmeti sa─člay─▒c─▒s─▒ spirali rahim a─čz─▒ndan ve rahim içine nazikçe yerle┼čtirir. Baz─▒ ki┼čiler bu i┼člem s─▒ras─▒nda adet kramplar─▒na benzer ┼čekilde hafif rahats─▒zl─▒k ya da kramp ya┼čayabilir. Bununla birlikte bu rahats─▒zl─▒k ço─ču birey için tipik olarak k─▒sa sürer. 

Yerle┼čtirildikten sonra doktor spiralin rahim içinde do─čru ┼čekilde konumland─▒r─▒lmas─▒n─▒ ve acil bir komplikasyon olmamas─▒n─▒ sa─člayacakt─▒r. Bireyler yerle┼čtirmeyi takip eden günlerde bir miktar lekelenme veya hafif kanama ya┼čayabilir ancak bu normaldir ve genellikle kendi kendine düzelir.

Spiral Zararlar─▒ndan Kaç─▒nmak ─░çin Kullan─▒m Süresi Nedir?

Spirallerin avantajlar─▒ndan biri do─čum kontrol için bir yöntem olarak uzun vadeli olarak kullan─▒labilmesidir. Bir spiralin ömrü kullan─▒lan cihaz─▒n türüne ba─čl─▒ olarak de─či┼čir. Baz─▒ spiraller birkaç y─▒l yerinde kalacak ┼čekilde tasarlan─▒rken di─čerlerinin daha s─▒k de─či┼čtirilmesi gerekebilir. Ortalama olarak ço─ču spiral belirli cihaza ba─čl─▒ olarak üç ila on iki y─▒l aras─▒nda herhangi bir yerde do─čum kontrol yöntemi olarak kullan─▒labilir. 

Ya┼č, genel sa─čl─▒k ve ya┼čam tarz─▒ gibi faktörler de kullan─▒m süresini etkileyebilir. Söz gelimi, hiç hamile kalmam─▒┼č bireyler daha büyük boyutlu spirallerden daha s─▒k de─či┼čtirilmesi gerekebilecek daha küçük boyutlu bir spiral gerektirebilir. Ek olarak, belirli sa─čl─▒k ko┼čullar─▒ veya üreme planlar─▒ndaki de─či┼čiklikler bir spiralin beklenenden daha erken ç─▒kar─▒lmas─▒n─▒ veya de─či┼čtirilmesini gerektirebilir.

Spiral Çe┼čitleri Nelerdir?

Her biri kendine özgü özellikleri, avantajlar─▒ ve dezavantajlar─▒ olan çe┼čitli spiral türleri mevcuttur.

Spirallerin iki ana kategorisi ┼čunlard─▒r:

  • Bak─▒r Bazl─▒ Spiraller: Bak─▒r içeren spiraller rahmin içine az miktarda bak─▒r salarak çal─▒┼č─▒r, bu da sperm için toksik bir ortam yaratarak döllenmeyi önler. Bak─▒r temelli spiraller hormonsuzdur ve on y─▒la kadar uzun süreli kontraseptif koruma sa─člayabilir. Hormonal olmayan kontrasepsiyonu tercih eden veya t─▒bbi nedenlerden dolay─▒ hormonal yöntemler kullanamayan bireyler için mükemmel bir seçenektir.
  • Hormonal Spiraller: Rahim içi sistemler (IUS) olarak da bilinen hormonal spiraller, rahim içine levonorgestrel ad─▒ verilen bir progesteron hormonu salg─▒lar. Bu hormon servikal mukusu kal─▒nla┼čt─▒rarak spermin uterusa girmesini zorla┼čt─▒r─▒r ve uterus astar─▒n─▒ incelterek döllenmi┼č bir yumurtan─▒n implantasyon olas─▒l─▒─č─▒n─▒ azalt─▒r. Hormonal spiraller hamileli─či önlemede oldukça etkilidir ve ayr─▒ca a─č─▒r kanama ve kramp gibi adet semptomlar─▒n─▒ hafifletmeye yard─▒mc─▒ olabilir. Genellikle her üç ila be┼č y─▒lda bir de─či┼čtirilmeleri gerekir.

Bu ana kategorilere ek olarak, hem bak─▒r hem de hormonal bile┼čenleri birle┼čtiren ve her iki kontrasepsiyon türünün faydalar─▒n─▒ sunan özel spiraller de mevcuttur. Hangi çe┼čidin tercih edildi─či farketmeksizin uzun süre spiral kullan─▒m─▒ zararlar─▒ndan kaç─▒nmak için önerilen kullan─▒m süresini a┼čmamak gerekir. 

Spiral Kullanman─▒n Avantajlar─▒ Nelerdir?

Uzun süre spiral kullan─▒m─▒ zararlar─▒ bulunsa da spiral kullan─▒m─▒ ayn─▒ zamanda birçok avantaj─▒ da beraberinde getirir. Spiraller, do─čum kontrol yöntemi olarak a┼ča─č─▒dakiler de dahil olmak üzere çe┼čitli avantajlar sunar.

  • Yüksek etki yüzdesi: Spiraller, tipik kullan─▒mda % 1'den az ba┼čar─▒s─▒zl─▒k oran─▒ ile mevcut en etkili do─čum kontrol yöntemlerinden biridir.
  • Uzun süreli kullan─▒labilmesi: Spiraller yerle┼čtirildikten sonra birkaç y─▒l do─čum kontrol korumas─▒ sa─člayarak günlük veya ayl─▒k do─čum kontrol yöntemlerine olan ihtiyac─▒ ortadan kald─▒rabilir.
  • Kolayl─▒k: Spiraller yerle┼čtirildikten sonra minimum bak─▒m gerektirir ve cinsel aktiviteye müdahale etmez. Günlük bir hap almay─▒ veya kontraseptif bir yama veya halka uygulamay─▒ hat─▒rlamaya gerek yoktur.
  • Geri al─▒nabilir olmas─▒: Spiraller geri al─▒nabilen do─čum kontrol yöntemleridir, yani do─čurganl─▒k tipik olarak ç─▒kar─▒ld─▒ktan k─▒sa bir süre sonra geri döner. Bu spirali gelecekte gebe kalmak isteyebilecek bireyler için mükemmel bir seçenek haline getirir.
  • Hormonal olmayan seçenekleri bulunmas─▒: Bak─▒r bazl─▒ spiraller, hormonal olmayan kontrasepsiyonu tercih eden veya t─▒bbi nedenlerden dolay─▒ hormonal yöntemler kullanamayan bireyler için hormonsuz bir alternatif sunar.
  • Azalan adet semptomlar─▒: Hormonal spiraller, a─č─▒r kanama, kramp ve düzensiz dönemler gibi adet semptomlar─▒n─▒ hafifletmeye yard─▒mc─▒ olabilir. Baz─▒ bireyler hormonal bir spiral kullan─▒rken daha hafif dönemler ya┼čayabilir ya da hatta adet görmeyi tamamen durdurabilir.

Spiral ile ─░lgili S─▒kça Sorulan Sorular

Spiralin Yerle┼čtirilmesi ve Ç─▒kar─▒lmas─▒ A─čr─▒ya Neden Olur mu?

Yerle┼čtirme ve ç─▒karma prosedürleri s─▒ras─▒nda baz─▒ rahats─▒zl─▒klar ya┼čanabilirken ço─ču ki┼či için bu a─čr─▒lar genellikle k─▒sa ve yönetilebilir olur. Sa─čl─▒k hizmeti sa─člay─▒c─▒lar─▒, lokal anestezi uygulamak veya a─čr─▒ kesici ilaç reçete etmek gibi rahats─▒zl─▒─č─▒ en aza indirecek teknikler sunabilir.

Spirallerle ili┼čkili Herhangi Bir Yan Etki veya Risk Var m─▒?

Spiral zararlar─▒ nelerdir ve herhangi bir yan etkisi olur mu sorusu oldukça s─▒k sorulan bir sorudur. Herhangi bir t─▒bbi cihaz gibi spiraller de potansiyel yan etkiler ve riskler ta┼č─▒r. Bunlar düzensiz kanama, kramp veya enfeksiyonu içerebilir. Bireylerin spiral kontraseptif seçmeden önce herhangi bir endi┼čeyi sa─čl─▒k uzmanlar─▒yla tart─▒┼čmalar─▒ önemlidir.

Spiral Kullan─▒rken Hamilelik Meydana Gelebilir mi?

Spiraller hamileli─či önlemede oldukça etkili olsa da, hala küçük bir gebe kalma ┼čans─▒ vard─▒r. Nadir durumlarda, döllenmi┼č bir yumurta uterusun d─▒┼č─▒na yerle┼čerek ektopik gebeli─če yol açabilir. Spiral kullanan bireylerin hamilelik belirtilerinin fark─▒nda olmalar─▒ ve herhangi bir semptom ortaya ç─▒karsa t─▒bbi yard─▒m almalar─▒ önemlidir.

Spiral Yerle┼čtirildikten Sonra Ne S─▒kl─▒kla Takip Randevusu Almal─▒y─▒m?

Cihaz─▒n uygun ┼čekilde konumland─▒r─▒ld─▒─č─▒ndan emin olmak ve herhangi bir endi┼čeyi veya komplikasyonu gidermek için spiral yerle┼čtirmeden dört ila alt─▒ hafta sonra sa─čl─▒k uzman─▒n─▒zla bir takip randevusu alman─▒z önerilir. Bundan sonra uzun süre spiral kullan─▒m─▒ zararlar─▒n─▒ engellemek için genellikle y─▒ll─▒k kontroller önerilir.

Spiraller Hiç Hamile Kalmam─▒┼č Ki┼čiler taraf─▒ndan Kullan─▒labilir mi?

Spiralin türü ve boyutu de─či┼čebilse de spiraller hiç hamilelik geçmi┼či olmayan ki┼čiler taraf─▒ndan da kullan─▒labilir. Baz─▒ sa─čl─▒k hizmeti sa─člay─▒c─▒lar─▒, rahim daha küçük ve daha az esnek olabilece─činden hiç do─čum yapmam─▒┼č bireyler için daha küçük boyutlu spiraller önerebilir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Hasan Terzi
Kad─▒n Hastal─▒klar─▒ ve Do─čum
VM Medical Park Kocaeli
5460

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.