Verem nedir? Belirtileri ve tedavi yöntemleri nelerdir?

Göğüs Hastalıkları
1579

Verem hastalığı (tüberküloz) birincil olarak akciğerleri tutan ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Hasta insanların aksırık ve öksürükleri ile çevreye yayılan mikroplar yeni hastaların ortaya çıkmasına yol açar. Hasta ile yakın ve uzun süreli temas eden ev halkı ve işyeri arkadaşları bulaşma için daha fazla risk taşırlar. Hastalığın bulaşması solunan mikrobun sayısına, hastalık yapma gücüne, kişinin direncine, bağışıklık sisteminin kuvvetine göre farklılık gösterir. Hastalık tabak, bardak veya diş fırçası ile bulaşmaz. Türkiye, verem hastalığının sık görüldüğü ülkeler arasındadır.

Verem hastalığının belirtileri nelerdir?

Verem mikrobu insan vücudunda iki şekilde bulunabilir. Birincisi mikrop vücutta vardır ancak aktif hastalık yoktur. Bu kişiler bulaştırıcı değildir. Ancak herhangi bir dönemde hasta olabilirler. İkinci tipte verem mikrobu akciğerde veya değişik organlarda enfeksiyon yapmıştır. Bu hastalar çok bulaştırıcıdır. Hastalığın bu tipine aktif tüberküloz denir.

Verem hastalığının belirtileri şunlardır:

  • Üç haftadan daha uzun süren öksürük
  • Kan tükürme
  • Nefes alma ve öksürme ile göğüs ağrısı olması
  • Kilo kaybı
  • Yorgunluk
  • Ateş
  • Gece terlemeleri
  • Titreme
  • İştah kaybı

Tüberküloz sadece akciğerde görülmez. Böbrekler, omurga, beyin ve diğer organlar verem mikrobunun hedefi olabilirler. Tutulan organa göre bulgular oluşur. Omurga tutulursa sırt ağrısı, böbrekler tutulursa kanlı işeme olur. 

Verem hastalığı için risk faktörleri nelerdir?

  • Aktif verem hastası ile aynı ortamda yaşamak
  • AIDS
  • Diyabet
  • Şİddetli böbrek hastalığı
  • Bazı kanserler
  • Kanser tedavisi alanlar
  • Yetersiz beslenme
  • Bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar
  • Çok gençler ve ileri yaşlılar
  • Tüberkülozon yaygın olduğu ülkelere seyahat edenler(Afrika, Doğu Avrupa,Asya, Rusya, Karayip adaları, Latin Amerika)
  • Madde bağımlılığı
  • Tıbbi bakım yetersizliği
  • Sigara kullanmak
  • Toplu yaşam alanlarında yaşamak
  • Beslenmesi bozuk olanlar
  • Kötü yaşam koşullarında yaşayanlar

Verem hastalığının tanısı nasıl konur?

Hekim hastanın öncellikle dikkatli bir şekilde öyküsünü alır. Yukarıda saydığımız belirtilerin varlığı sorgulanır. Daha sonra fizik muayene yapılır. Akciğer grafisi, balgamda verem mikrobu aranması ve bazı kan testlerinin yapılması gereklidir. Ön koldan yapılan PPD testi sıklıkla başvurulan bir tetkiktir. PPD testi verem mikrobu ile karşılaşıp karşılaşılmadığını gösterir. Aktif olarak hastalığı göstermez. PPD testi pozitif olanlar hastalık yönünden araştırılırlar. PPD testi hastanın yakın çevresini taramak için de kullanılır. Akciğer dışı verem hastalığı düşünülüyorsa ilgili organa yönelik tetkikler yapılır. 

Verem hastalığının tedavisi nasıl yapılır?

Verem basili zaman içinde pek çok ilaca direnç geliştirmiştir. Bu nedenle ikili veya üçlü ilaç tedavisi uzun süreli kullanılır. Hastalığın takibi ve tedavisi göğüs hastalıkları uzmanı ve verem savaş dispanserleri tarafından yapılır. Bazı hastalar hastaneye yatırılarak bazıları ayaktan tedavi edilirler. Tedavi esnasında hastanın kontrollerini kesintisiz yaptırması zorunludur. Hastanın yakın çevresine test yapılarak verem bulaşıp bulaşmadığı kontrol edilir. Verem aşısı ülkemizde doğan her bebeğe rutin olarak uygulanmaktadır. BCG aşısı yetişkinler için hastalıktan koruyucu değildir. 

Verem hastalığının komplikasyonları nelerdir?

Tedavi edilmeyen verem hastalığı ölümcüldür. Akciğerlerden başlayan hastalık kan yoluyla diğer organlara ulaşır. Omurgada hastalık yaparsa yaygın sırt ağrısı ve sertliği görülür. Verem hastalığı kalça ve diz eklemlerini tutabilir. Verem hastalığına bağlı menenjit nadir değildir ve tedavisi güçtür. 

Karaciğer ve böbrekler tutulursa bu organların işlevleri bozulur. Verem hastalığı kalp zarlarını tutabilir. Kalp zarlarında sıvı birikimine bağlı kalp tamponadına bağlı ölüm görülür. 

Ne zaman doktora görünmeli?

Uzun süredir nedeni anlaşılamayan ateş, kilo kaybı, iştah azalması, halsizlik, yorgunluk , gece terlemeleri ve uzun süreli öksürük varsa bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurmalısınız.