sat─▒r aras─▒

Yükseklik korkusu, insan hayat─▒nda baz─▒ aksakl─▒klara neden olan rahats─▒zl─▒klardan biridir. Bu rahats─▒zl─▒k, çocukluk y─▒llar─▒nda görülüp yeti┼čkinlik dönemininde de devam edebilece─či gibi farkl─▒ nedenlerden ötürü olu┼čabilir. Korku nedeninine ya da ┼čiddetine ba─čl─▒ olarak çe┼čitli tedavi yöntemleri kullan─▒labilir. Uygulanan tedavi yöntemleri, belirli periyodlar─▒ kapsay─▒p ki┼čilerin hayat kalitesini art─▒rabilir.

Yükseklik Korkusu Nedir?

Yükseklik korkusu, psikolojik ve olumsuz etkiye sahip olup akrofobi olarak da bilinir. Bu rahats─▒zl─▒k ile kar┼č─▒la┼čan ki┼čiler, yüksek bir yerde bulunduklar─▒nda kendilerini kayg─▒l─▒ hissederler. Yüksek olarak nitelendirilen durum ki┼čiye ba─čl─▒ olarak de─či┼čebilir. 

Baz─▒ ki┼čiler için ifade edilen yüksek terimi, merdivenler iken di─čerlerinde yüksekli─či hayal etmek panik durumunun ya┼čanmas─▒na neden olabilir. Bu rahats─▒zl─▒k ile kar┼č─▒la┼čan ki┼čiler, yüksek katl─▒ binalarda ya┼čamak ya da k─▒sa süreli bulunmak istemez, ula┼č─▒m s─▒ras─▒nda uçak kullanmaz ya da asansör ile ç─▒k─▒lan noktalardan kaç─▒nabilir. Bu engellemelerden kaynakl─▒ olarak yükseklik korkusu ki┼činin hayat standartlar─▒nda baz─▒ dü┼čü┼člerin nedeni olabilir. 

Yükseklik Korkusu Belirtileri Nelerdir?

Yükseklik korkusu ya┼čayan ki┼čileri baz─▒ belirtiler ile kar┼č─▒la┼čabilir. Bu belirtilerin tamam─▒ ki┼čide görümeyebilece─či gibi her bireyde de ayn─▒ ┼čiddete sahip olmayabilir.

Genel olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒ld─▒─č─▒nda yüksek korkusu belirtileri ┼čunlard─▒r:

  • Ki┼či yüksek bir noktada bulundu─čunda kalp çarp─▒nt─▒s─▒ ile kar┼č─▒la┼čabilir. Kalp at─▒┼č ritmi normal kabul edilen h─▒z─▒n çok daha üzerine ç─▒kabilir. Ayn─▒ zamanda kalp çarp─▒nt─▒s─▒n─▒ panik, nefes darl─▒─č─▒ ya da korkuda izleyebilir.
  • Baz─▒ ki┼čilerde titreme de görülebilir. Yüksek bir noktada bulunduklar─▒nda ya da a┼ča─č─▒ya do─čru bakt─▒klar─▒nda ellerinde ya da tüm vücutlar─▒nda titreme tepkisi olu┼čabilir.
  • Ba┼č dönmesi de yükseklik korkusu ya┼čayan ki┼čilerin s─▒k kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ durumlardan biridir. Yüksekte oldu─čunu bilmek ki┼činin ba┼č dönmesi ve baz─▒ durumlarda mide bulant─▒s─▒ ile kar┼č─▒la┼čmas─▒na neden olabilir.
  • A┼č─▒r─▒ terleme durumu da yükseklik korkusu ya┼čayan ki┼čilerde kar┼č─▒la┼č─▒lan belirtilerden biridir Ki┼či ortam s─▒cakl─▒─č─▒ndan ba─č─▒ms─▒z olarak terlemeye ba┼člayabilir. Terleme durumu, yüksek bir ortam ile kar┼č─▒la┼č─▒ld─▒─č─▒ an ba┼člayabilir.
  • Yükseklik korkusu ya┼čayan ki┼čilerde panik olma ya da donup kalma da görülebilir. Ki┼činin özelliklerine ba─čl─▒ olarak iki farkl─▒ durum korku nedeniyle olu┼čabilir. Ki┼či normalden h─▒zl─▒ ve tedirgin bir ┼čekilde hareket edebilece─či gibi korku an─▒nda donup kalabilir.

Akrofobi belirtileri, yükseklik durumu ile kar┼č─▒la┼č─▒ld─▒─č─▒nda olu┼čur. Yükseklik durumu ise ki┼čiye ba─čl─▒ olarak de─či┼čebilir. Baz─▒ durumlarda ki┼činin kendini yüksek bir konumda dü┼čünmesi de rahats─▒zl─▒─č─▒n tetiklenmesine neden olabilir. 

Yükseklik Korkusu Neden Olur?

Yükseklik korkusu neden olur sorusunun farkl─▒ yan─▒tlar─▒ vard─▒r. Bu yan─▒tlar ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

  • Yükseklik korkusunun yayg─▒n nedeni genetik yatk─▒nl─▒kt─▒r. Korkuyu ya┼čayan ki┼činin, anne ya da babas─▒nda bu durum görünüyorsa çocukta da kar┼č─▒la┼č─▒labilir. Ayn─▒ zamanda dede, anneanne ya da babaanneden de bu yatk─▒nl─▒k geçebilir.
  • Akrofobi rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒n di─čer bir nedeni ise travmalard─▒r. Çocukluk döneminde ya┼čayan bir olay ya da korku tedavi edilmedi─činde yeti┼čkinlik dönemine de ula┼čabilir. 
  • Ki┼či çocukluk döneminde bir travma ya┼čamam─▒┼č olsa da korkusunun nedeni o zaman─▒ndan kaynakl─▒ olabilir. Ebeveynlerin balkon kenar─▒na yakla┼čma, merdivenlerden s─▒k─▒ tutun gibi uyar─▒lar─▒ zaman ile çocukta birfobiolu┼čmas─▒na neden olabilir. 
  • Akrofobi rahats─▒zl─▒─č─▒, temelde ki┼činin kendine zarar gelece─čini dü┼čünmesinden kaynaklan─▒r. Ki┼čide korku olu┼čmas─▒n─▒ sa─člayan dü┼čünce, o yüksek bir noktada iken ya┼čanabilecek bir kaza ile dü┼čebilir ve zarar alabilir. Korku ve panik halinin tetiklenme nedeni ki┼činin kendini korumak istemesinden kaynakl─▒ olabilir.

Yükseklik Korkusu Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konulur?

Yükseklik korkusundan ┼čüpheleniyorsan─▒z öncelikle korkununun boyutunu belirlemelisiniz. Etraf─▒n─▒zdaki ki┼čilerin herhangi bir tereddüt ya┼čamad─▒─č─▒ durumlarda panikliyorsan─▒z doktor muayenesine gidebilirsiniz. 

Yükseklik korkusu tan─▒s─▒, psikiyatrist doktorlar taraf─▒ndan konulur. Bu doktorlar, ki┼činin korku ya┼čad─▒─č─▒ durumlar hakk─▒nda bilgiler al─▒r. Psikolojik ve fiziksel belirtileri izledikten sonra te┼čhisi koyar.

Ard─▒ndan korkunuzun düzeyine ba─čl─▒ olarak sizi çe┼čitli tedavi tekniklerine yönlendirir. Baz─▒ durumlarda ilaç tedavisi de uygulanabilir. Te┼čhis sürecini etkileyen di─čer bir faktör ise zamand─▒r. Ki┼či bu korku durumu ile 6 ay boyunca kar┼č─▒la┼čm─▒┼č ise te┼čhis netle┼čir.

Yükseklik Korkusu Nas─▒l Yenilir?

Yükseklik korkusuna sahip ki┼čiler “Yükseklik korkusu nas─▒l yenilir?” sorusuna cevap aramaktad─▒r. Yüksek yerde bulunmak zorunda kalan ki┼čiler için panik ve kayg─▒ seviyesini azaltabilmek ad─▒na yap─▒labilecek baz─▒ davran─▒┼č önerileri mevcuttur.

Bu öneriler aras─▒nda ┼čunlar yer almaktad─▒r:

  • Yüksekli─če odaklanmaktan kaç─▒n─▒p, gözü kar┼č─▒ya veya ufu─ča sabitlemek
  • Çevredeki sabit nesnelere bakmak, odaklanmak
  • Ortam─▒n müsaitli─či ölçüsünde oturmak veya uzanmak
  • Hareketi k─▒s─▒tlamak, durmak
  • ┼×ark─▒ söylemek, yap─▒lacak i┼čleri içinden tekrar etmek gibi bili┼čsel dikkat da─č─▒t─▒c─▒ faaliyetlerde bulunmak

Yükseklik Korkusu Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Yükseklik korkusu nas─▒l yenilir sorusunun pek çok farkl─▒ cevab─▒ vard─▒r.

Bu cevaplar ┼ču ┼čekilde s─▒ralan─▒r:

  • Maruz B─▒rakma: Maruz b─▒rakma, kullan─▒lan tedavi yöntemlerinden biridir. Bu yöntemde panik olu┼čmas─▒na neden olan durum ile ki┼či kar┼č─▒ kar┼č─▒ya getirilir. Kar┼č─▒la┼č─▒lan bu durum, kademeli olarak art─▒r─▒l─▒r. Ki┼či öncelikle yüksekte oldu─čunu hayal eder. Bu a┼čamada panikleme gerçekle┼čmemi┼čse yükseklik durumu ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya getirilir. Bu kar┼č─▒la┼čt─▒rma, uzmanlar─▒n belirledi─či ┼čekillerde olmal─▒d─▒r. Baz─▒ ki┼čiler için tabure üzerine ç─▒kmak ile ba┼člayan bu durum, di─čer ki┼čilerde birinci kat yükseklikten bakmakta olabilir. Kullan─▒lacak olan yükseklik durumu, psikolog ya da psikiyatristler taraf─▒ndan belirlenen a┼čamadan ba┼člamal─▒ ve ilerletilmelidir. 
  • Sanal Gerçeklik Terapisi: Sanal gerçeklik terapisi, korkuya neden olan an─▒n sanal bir ortamda canland─▒r─▒lmas─▒n─▒ hedefler. Bu ortam, ki┼činin korkusu ile yüze┼čmesini sa─člar. Ayn─▒ zamanda ki┼činin güvenli bir ortamda oldu─čunu hissetmesini sa─člayarak korkusu ile yüzle┼čmesine olumlu katk─▒da bulunur. Canland─▒r─▒lacak olan ortam uzman doktor taraf─▒ndan belirlenir. Bu ortam, ki┼činin panik halini yönetebilmesine ve korkusunu yenebilmesine yard─▒mc─▒ olur.
  • Bili┼čsel Davran─▒┼čç─▒ Terapi: Bili┼čsel davran─▒┼čç─▒ terapi yönteminde ki┼či kar┼č─▒la┼čabilece─či en kötü duruma odaklan─▒r. Tüm olumsuz dü┼čünceleri zihninde toplar ve kendini korku ile yüzle┼čtirmeye çal─▒┼č─▒r. Bu yöntem ki┼činin kendini haz─▒r hissetmesi ile uygulan─▒r. Ayn─▒ zamanda uzmanlar─▒n gözetimi alt─▒ndayken ve kontrollü bir ┼čekilde yap─▒lmal─▒d─▒r.
  • ─░laç Tedavisi: ─░laç tedavisi rahats─▒zl─▒─č─▒n çok ileri oldu─ču durumlarda kullan─▒l─▒r. Panik durumu ile kar┼č─▒la┼čan ki┼činin vücudunda olan de─či┼čimleri düzenleyebilmek için kullan─▒l─▒r. Kan bas─▒nc─▒nda art─▒┼č, mide bulant─▒s─▒ gibi pani─če ba─čl─▒ olarak görülen fiziksel etkiler için uzmanlar─▒n önerisi ile uygulan─▒r.

Yükseklik korkusu nas─▒l yenilir sorusunun sa─čl─▒kl─▒ cevab─▒ için uzman doktorlar ile görü┼čmelisiniz. Doktorunuzun yönlendirmeleri ve tercih edece─či yöntem k─▒sa sürede korkunun olmad─▒─č─▒ hayat─▒n─▒za dönmeniz sa─članabilir. 

Tedavi süreci içerisinde motivasyonunuzu bozmamaya ve sürecin yava┼č a┼čamalar ile olumlu sonlanaca─č─▒na emin olmal─▒s─▒n─▒z. ─░nsan hayat─▒n─▒ etkileyen korkular─▒n bir anda geçmesi beklenmez. Fakat zamanla ve yava┼č yava┼č bu korku geçebilir ve korkular─▒n olmad─▒─č─▒ bir hayata devam edebilirsiniz.

Yükseklik Korkusu Hakk─▒nda S─▒k Sorulan Sorular

Yükseklik Korkusu Neden Olur?

Yükseklik korkusunun bilinen farkl─▒ nedenleri vard─▒r. Genel olarak bak─▒ld─▒─č─▒nda ebeveynlerden kal─▒tsal aktar─▒m söz konusudur. Anne ya da baban─▒n yükseklik korkusu ya┼čamas─▒ çocu─čunda bu durum ile kar┼č─▒la┼čmas─▒n─▒n nedeni olabilir. Baz─▒ durumlarda anne ya da babalar─▒n yasaklamalar─▒ ya da uyar─▒ dolu sözleri yükseklik korkusu ile kar┼č─▒la┼čman─▒n nedenleri aras─▒nda yer alabilir. Çocukluk travmalar─▒ da korku ile kar┼č─▒la┼čman─▒n nedenlerinden biridir.

Yükseklik Korkusu Nas─▒l Yenilir?

Yükseklik korkusu, uzman doktorlar─▒n yönlendirmeleri ile geçen bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. Bu rahats─▒zl─▒─č─▒n tedavisi uzman doktorlar─▒n belirleyece─či yöntemler ve uygulamalar ile yap─▒lmal─▒d─▒r. Genel olarak kullan─▒lan tedavi yöntemleri; maruz b─▒rakma, ilaç tedavisi ve bili┼čsel davran─▒┼čç─▒ terapidir. Bu terapi yöntemlerinde kademeli olarak ki┼či yükseklikle kar┼č─▒la┼č─▒r. Zaman ile yüksekli─če al─▒┼čarak korkusundan uzakla┼čabilir.

Yükseklik Korkusu ─░çin Hangi Doktora Gidilir?

Yükseklik korkusu ile kar┼č─▒la┼čan ki┼čiler aras─▒nda yer al─▒yorsan─▒z doktorlardan yard─▒m alabilirsiniz. Bu yard─▒m için psikolog ya da psikiyatristlere gidebilirsiniz. Doktorlar çe┼čitli yöntemler ve gerekli olursa ilaç tedavisi ile korkunuzu yenmenize yard─▒mc─▒ olabilir.

Yükseklik Korkusunu Yenmek ─░çin ne Yapmal─▒y─▒m?

Halihaz─▒rda akrofobi te┼čhisi bulunan ki┼čiler için de durumu yönetebilmek ad─▒na yap─▒labilecekler aras─▒nda ┼čunlar bulunmaktad─▒r:

  • Uykusuzluktan kaç─▒nmak, düzenli egzersiz yapmak
  • Akrofobi tedavisi al─▒yor iseniz doktor ve psikolog randevular─▒n─▒ kaç─▒rmamak
  • Meditasyon ve yoga gibi hem fiziksel hem ruhsal yenilenme sa─člayan faaliyetlerde bulunmak
  • Nefes egzersizleri yapmak
  • Aile ve arkada┼člar─▒n destekte bulunmas─▒n─▒ sa─člamak amac─▒ ile durum hakk─▒nda onlar─▒ bilgilendirmek
  • Akrofobili di─čer insanlarla bir araya gelmek ve tecrübeye dayal─▒ çözüm önerileri hakk─▒nda payla┼č─▒mda bulunmak

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Klnk. Psk.
Duygu Ba┼čak G├╝rtekin
Psikoloji
─░stinye ├ťniversitesi Hastanesi Bah├že┼čehir
688

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.