sat─▒r aras─▒

Zona Hastal─▒─č─▒ Nedir? Tedavisi Nas─▒l Olur?

Zona hastal─▒─č─▒n─▒n uygulanan kesin bir tedavisi yoktur. Ancak antiviral (virüs enfeksiyonuna kar┼č─▒ kullan─▒lan) ilaçlar belirtileri hafifletir ve komplikasyonlar─▒ önlemeye yard─▒mc─▒ olur. Belirtiler kendini gösterdikten sonra mümkün olan en k─▒sa sürede dermatoloji uzman─▒na ba┼čvurulmas─▒n─▒z. Zona tedavisinde erken müdahale a─čr─▒n─▒n kontrol alt─▒na al─▒nmas─▒ için oldukça önemlidir. Zona döküntüleri ortaya ç─▒kt─▒ktan sonra en geç 3 gün içerisinde zona tedavisine ba┼članmal─▒, enfekte olan ki┼čiler bula┼čt─▒r─▒c─▒l─▒k dönemleri boyunca kendilerini izole etmelidir.

Zona tedavisi süresince ┼čiddetli a─čr─▒ hissi için a─čr─▒ kesiciler ve krem losyonlar kullan─▒l─▒r. Zona tedavisi sonras─▒nda özellikle 65 ya┼č üstü ki┼čilerde postherpetik nevralji olarak adland─▒r─▒lan 6-12 ay sürebilen bölgesel a─čr─▒ ve uyu┼čma görülebilir. Zona tedavisi sonras─▒ süreci yönetmek için antidepresan ve nörolojik ilaçlar kullan─▒labilir.

Zona Hastal─▒─č─▒ (Gece Yan─▒─č─▒) Nedir?

Zona, kabarc─▒k görünümlü, a─čr─▒l─▒, deri döküntülerine neden olan, virüs kaynakl─▒ bir enfeksiyon türüdür. Suçiçe─či hastal─▒─č─▒na neden olan Varisella Zoster virüsünden (VZV) kaynaklan─▒r. Geçmi┼čte suçiçe─či geçirmeniz zona hastal─▒─č─▒na yakalanmaya kar┼č─▒ önemli bir risk faktörüdür. Zona virüsü bir kez vücuda girdikten sonra inaktif ┼čekilde kalabilir veya aktif hale gelip hastal─▒─ča neden olabilir. Aktif hale gelmi┼č zona virüsü genellikle vücudun bir bölgesinde tutulum gösterir. Örne─čin yüz, gö─čüs, s─▒rt, kar─▒n, ve pelvis s─▒k rastlan─▒lan bölgelerdir. Deri döküntüleri ile birlikte bu bölgelerde ┼čiddetli ka┼č─▒nt─▒ ve a─čr─▒l─▒ kabarc─▒klar görülür.

Zona Hastal─▒─č─▒ Nedir?

Zona Hastal─▒─č─▒ (Gece Yan─▒─č─▒) Belirtileri Nelerdir?

Zona Hastal─▒─č─▒ (Gece Yan─▒─č─▒) Belirtileri ┼ču ┼čekilde listelenebilir:

  • A─čr─▒
  • Döküntülü bölgede yanma ve kar─▒ncalanma
  • Ka┼č─▒nt─▒ ve batma hissi
  • Bölgesel hassasiyet
  • Vücudun etkilenen bölgesinde uyu┼čma
  • I┼č─▒─ča kar┼č─▒ duyarl─▒l─▒k
  • Yüksek ate┼č ve beraberinde geli┼čen ba┼č a─čr─▒s─▒
  • Tükenmi┼člik hissi

Zona hastal─▒─č─▒, s─▒ralanan bu belirtilerin ortaya ç─▒kmas─▒ndan 2 ila 3 gün sonra, genellikle vücudun hassas olarak nitelendirilen bir bölgesinde, deri döküntüsü olarak kendini gösterir. ─░lk etapta döküntülü olan bu yaralarda olu┼čan k─▒zar─▒kl─▒k daha sonras─▒nda yerini kabuklu içi s─▒v─▒ dolu kabarc─▒klara b─▒rak─▒r ve a─čr─▒l─▒d─▒r. Döküntüler 10 ila 15 gün kadar sürebilir.

Zona Hastal─▒─č─▒ (Gece Yan─▒─č─▒) Nedeni Nedir?

Geçmi┼čte suçiçe─či geçirmi┼č ki┼čilerin zona hastal─▒─č─▒na yakalanma riski daha yüksektir. Zona ayn─▒ zamanda suçiçe─či virüsü olarak adland─▒r─▒lan varisella virüsünün omurgaya yak─▒n sinir hücrelerinde inaktif ┼čekilde bulunmas─▒d─▒r. Virüsün vücudunuzda aktif hale gelmesi, zona hastal─▒─č─▒n─▒n görülmesine neden olur. A┼ča─č─▒da belirtilen durumlarda zona hastal─▒─č─▒n─▒n ortaya ç─▒kma olas─▒l─▒─č─▒ daha yüksektir:

  • 60 ya┼č ve üzeri ki┼čiler
  • Fiziksel ve duygusal stres ya┼čayan bireyler
  • HIV ve AIDS tan─▒s─▒na sahip olmak
  • Organ nakli
  • Yak─▒n zamanda gerçekle┼čmi┼č kemik ili─či nakli
  • Kanser kemoterapisi gibi immün (ba─č─▒┼č─▒kl─▒k) sistemini bask─▒layan tedaviler

─░nsanlar hayatlar─▒ boyunca en az bir kez zona hastal─▒─č─▒na yakalan─▒r. Zay─▒flam─▒┼č bir ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemine sahipseniz zona enfeksiyonu tekrarlayabilir ve zona tedavisi gerekebilir.

Zona Belirtileri Nelerdir?

Zona Hastal─▒─č─▒ (Gece Yan─▒─č─▒) Tedavisi Nedir?

Zona tedavisi genel olarak ki┼čilerin konforunu art─▒rma, yak─▒n─▒lan durumlar─▒ azaltmaya yöneliktir. A─čr─▒ kesici parasetamol ve nonsteroid antienflamatuar (kortizon içermeyen, iltihab─▒ bask─▒layan) ilaç gruplar─▒ kullan─▒l─▒r. Bu ilaçlar─▒n uygulanmas─▒na bir dermatolog karar vermelidir. Zonan─▒n olu┼čturdu─ču içi s─▒v─▒ dolu kabarc─▒klar─▒n tedavisinde antiseptik solüsyon kullan─▒m─▒ da önerilir. Yaralar─▒ günlük olarak ─▒l─▒k su ile temizlemek, ikinci bir enfeksiyon olu┼čumunun önüne geçer.

┼×iddetli a─čr─▒ hisseden ve geceleri uyumakta zorlanan zona hastalar─▒ için antidepresan grubu ilaçlar da kullan─▒labilir. Zona tedavisi için kullan─▒lan ilaçlar ço─čunlukla a─č─▒z yolu ile al─▒n─▒r. Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi bask─▒lanan ki┼čiler için ilaçlar, damar yolu kullan─▒larak uygulanabilir. Enfeksiyonun bir etkisi olarak ki┼čilerde yüksek ate┼č görülebilir bu nedenle tedavi sürecinde ate┼č dü┼čürücü ilaçlar da kullan─▒l─▒r.

Hastal─▒─č─▒ geçirmi┼č her 5 ki┼čiden 1’inde a─čr─▒ ve kar─▒ncalanma hissi aylar hatta y─▒llar sürebilir. Buna postherpetik nevralji denir. Postherpetik nevralji ka┼č─▒nt─▒ ve döküntüler geçtikten sonra devam eden yan─▒c─▒ ve bat─▒c─▒ olan a─čr─▒lar olarak da tan─▒mlan─▒r. Cilt üzerine uygulanan a─čr─▒ bantlar─▒, a─čr─▒ kontrolü sa─člayan farkl─▒ tedavi yöntemleri uygulanabilir. Bu ilaçlar ile a─čr─▒n─▒z kontrol alt─▒na al─▒nam─▒yorsa doktorunuza bildirmeli ve reçete edilen alternatif ilaçlar─▒ kullanmaya özen göstermelisiniz. Zona tedavisi sürecinde hamilelik ya┼čanmas─▒ durumunda antiviral ilaç kullan─▒m─▒n─▒n uygun olup olmad─▒─č─▒ konusunda doktora dan─▒┼čmal─▒ ve bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

Zona hastal─▒─č─▒na kar┼č─▒ en iyi korunma yöntemi a┼č─▒d─▒r. Yak─▒n çevrenizde ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ bask─▒lanan veya zay─▒f ba─č─▒┼č─▒kl─▒─ča sahip birileri varsa toplum sa─čl─▒─č─▒ ve kendi sa─čl─▒─č─▒n─▒z için a┼č─▒ olmal─▒s─▒n─▒z. Zona hastal─▒─č─▒na kar┼č─▒ ba─č─▒┼č─▒klama 1 veya 2 doz ┼čeklinde yap─▒l─▒r. Zona hastal─▒─č─▒ndan korunmak için a┼č─▒ güvenli bir yöntemdir fakat çok nadir de olsa baz─▒ ki┼čilerde yan etkiler görülebilir. A─čr─▒, k─▒zar─▒kl─▒k, enjeksiyon bölgesinde ┼či┼člik, ka┼č─▒nt─▒, ba┼č a─čr─▒s─▒, yorgunluk, görülen yan etkilere örnek olarak verilebilir. A┼č─▒ sonras─▒nda bu yan etkilerden herhangi biri geli┼čirse h─▒zl─▒ bir ┼čekilde sa─čl─▒k ekibinden yard─▒m almay─▒ ihmal etmeyiniz.

Zona Hastal─▒─č─▒ (Gece Yan─▒─č─▒) Tedavisinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Zona Hastal─▒─č─▒ (Gece Yan─▒─č─▒) tedavisi s─▒ras─▒nda dikkat edilmesi önerilenler ┼ču ┼čekilde listelenebilir:

  • Döküntülü yara bölgesini kuru ve temiz tutmaya çal─▒┼č─▒n─▒z.
  • Virüsü ba┼čkalar─▒na bula┼čt─▒rmamak için mümkünse döküntü bölgesinin üzerini örtünüz. Örtme i┼čleminin deriye yap─▒┼čmayan ┼čekilde olmas─▒na özen gösteriniz.
  • ─░yile┼čme sürecini yava┼člatabilece─činden, kabarc─▒klar─▒n üzerine antibiyotik kremler kullanmay─▒n─▒z.
  • K─▒zarm─▒┼č hassasla┼čm─▒┼č bölgeyi ka┼č─▒may─▒n ve t─▒rnaklar─▒n─▒z ile çizmeyiniz. Ka┼č─▒ma, kabarc─▒klar─▒n yay─▒lmas─▒na, enfeksiyona ve yara izine neden olabilir.
  • Banyo veya du┼čtan sonra yara bölgesini temiz bir havluyla kurulay─▒n─▒z. Havlu ile yaray─▒ ovmay─▒n─▒z veya kendinizi ka┼č─▒mak için kullanmay─▒n─▒z.
  • Ki┼čisel havlunuzu ba┼čkalar─▒ ile ortak kullanmay─▒n─▒z.
  • Pamuklu giysiler tercih ediniz.
  • Bu süreçte so─čuk uygulama ve du┼č rahatlat─▒c─▒ olabilir. So─čuk uygulama için kulland─▒─č─▒n─▒z buz paketinin do─črudan yaran─▒n geli┼čti─či bölgeye temas ettirmeyiniz. Bir bez veya havluya sar─▒p nazikçe yara bölgesinin üzerine yerle┼čtiriniz.
  • Suçiçe─čine kar┼č─▒ a┼č─▒lanmam─▒┼č bireyler, ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ olmayan hamile kad─▒nlar, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi zay─▒f olanlar ve bir ayl─▒ktan küçük bebekler gibi yüksek riskli ki┼čiler ile temastan kaç─▒n─▒n─▒z.
  • Giysilerinizi payla┼čmay─▒n─▒z.
  • Temas sporlar─▒ yapmay─▒n─▒z.
  • Ellerinizi s─▒k s─▒k y─▒kay─▒n─▒z.

Zona Hastal─▒─č─▒n─▒n Tedavisi Nedir?

Zona Hastal─▒─č─▒ (Gece Yan─▒─č─▒) Bula┼č─▒c─▒ M─▒?

Suçiçe─či hastal─▒─č─▒ geçirmi┼č veya varisella virüsüne kar┼č─▒ a┼č─▒lanm─▒┼čsan─▒z zona hastal─▒─č─▒ size bula┼čmaz. Suçiçe─či enfeksiyonu geçirmediyseniz e─čer, zona hastal─▒─č─▒na yakalanm─▒┼č birinin deri döküntülerine do─črudan temas etmeniz, hastal─▒─č─▒n size bula┼čmas─▒na neden olabilir. Deri yüzeyinde olu┼čan içi s─▒v─▒ dolu kabarc─▒klar aktif virüs içerir ve do─črudan hastal─▒k yapma yetene─čine sahiptir. Mümkün oldu─čunca zona hastas─▒ ile temastan kaç─▒n─▒n─▒z ve gerekli korunma yöntemlerini uygulamaya dikkat ediniz.

Döküntüsüz Zona Hastal─▒─č─▒ (Gece Yan─▒─č─▒) Nedir?

Döküntüsüz zona, herpes zosterin nadir bir formudur ve belirtiler genellikle döküntü yerine yo─čun a─čr─▒ ve hassasiyet ┼čeklindedir. Bu durumda, zona hastal─▒─č─▒ olan bireylerde karakteristik su dolu kabarc─▒klar ve döküntüler olu┼čmaz. Bunun yerine, ┼čiddetli ve keskin a─čr─▒lar, yanma hissi veya kar─▒ncalanma gibi semptomlar ortaya ç─▒kar. Gece yan─▒─č─▒, bu durumda s─▒k görülen bir belirtidir ve gece saatlerinde artan yo─čun bir yanma veya ac─▒ hissini tan─▒mlar. Gece yan─▒─č─▒, etkilenen bölgenin hassasiyetini art─▒rarak uyku düzenini ve ya┼čam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Döküntüsüz zona, genellikle vücudun belirli bir dermatom denilen sinir hatt─▒nda ortaya ç─▒kar ve etkilenen bölge boyunca ┼čerit ┼čeklinde yay─▒labilir. Bu durumda, a─čr─▒y─▒ hafifletmek için a─čr─▒ kesiciler ve nöropatik a─čr─▒lar─▒ yönetmek için ilaçlar kullan─▒labilir. Döküntüsüz zona vakalar─▒nda, tedavi ve semptomlar─▒n kontrolü için bir sa─čl─▒k uzman─▒na ba┼čvurmak önemlidir.

Zona Hastal─▒─č─▒ (Gece Yan─▒─č─▒) Önlenebilir Mi?

Zonay─▒ önlemek mümkün de─čildir fakat mevcut FDA (Amerikan g─▒da ve ilaç dairesi) onayl─▒ zona a┼č─▒s─▒, hastal─▒k riskini önemli oranda azalt─▒r. 50 ya┼č─▒n üzerindeyseniz ihtiyac─▒n─▒z olup olmad─▒─č─▒n─▒ doktorunuza sormal─▒s─▒n─▒z. Ya┼čl─▒l─▒kla beraber risk artma e─čilimindedir bu nedenle 60 ya┼č─▒n üzerindeki herkese a┼č─▒ olmalar─▒ tavsiye edilir. Zona hastal─▒─č─▒na kar┼č─▒ bilinen en iyi korunma yöntemi a┼č─▒ olarak kabul edilir. Zonadan korunmak için kullan─▒lan a┼č─▒, suçiçe─činden korunmak için kullan─▒lan a┼č─▒ ile ayn─▒ de─čildir.

Nadir de olsa zona hastal─▒─č─▒ geçirildikten bir müddet sonra suçiçe─či vakalar─▒n─▒n geli┼čebilece─či unutulmamal─▒d─▒r. Özellikle immünsüprese (ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ bask─▒lanan) ki┼čiler ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k öyküsü bilinmeyen ki┼čilere hastal─▒─č─▒n bula┼čmas─▒n─▒ engellemek için dikkatli davranmal─▒ ve koruyucu önlemlere dikkat edilmelisiniz.

Hastal─▒k genellikle 2 ile 4 hafta boyunca devam eder. Zona tedavi edilmeye ba┼člad─▒ktan 2 hafta sonra ┼čikayetlerde azalmalar görülür. Aksi bir durum söz konusu ise hekime ba┼čvurmal─▒s─▒n─▒z. Tedavi bitiminde zonan─▒n tekrarlama olas─▒l─▒─č─▒ dü┼čük olsa da belirtiler yönünden dikkat etmelisiniz.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Dr.
Ada Bozkurt Demirkan
Dermatoloji (Cildiye)
Medical Park Gebze
2459857

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.