sat覺r aras覺

S羹t Alerjisi Belirtileri Nelerdir? Bebeklerde S羹t Alerjisi Belirtileri

Süt alerjisi olan kiilerde süt ve ürünleri tüketildii zaman vücutta anormal alerjik yan覺tlar olumaktad覺r. Bu alerjik yan覺t覺n sütün yap覺s覺nda bulunan proteinlerden kaynakl覺 olduu düünülmektedir. Süt alerjisi s覺kl覺kla inek sütüne gelimekle beraber keçi sütü, manda sütü gibi dier hayvan sütlerine kar覺 da geliebilmektedir. Süt alerjisine özellikle emme ça覺ndaki bebeklerde rastlanmaktad覺r. 

Süt Alerjisi Nedir?

Süt alerjisi ba覺覺kl覺k sisteminin, sütteki yirmiden fazla proteinden baz覺lar覺na kar覺 oluan güçlü yan覺t覺d覺r. Normal kiilerde süt tüketimi hiçbir reaksiyona sebep olmazken süt alerjisine sahip kiilerde ise ciltte döküntüler, ishal, ikinlik, solunum s覺k覺nt覺lar覺 gibi belirtiler görülebilir. 

Süt alerjisi s覺kl覺kla yeni doan bebeklerde ilk 6 ay içinde belirti verir ve okul ça覺na dek kendiliinden düzelir. Alerji, bebee inek sütü veye inek sütü ürünleri içeren mamalar verildikten sonra fark edilir. 襤nek sütü alerjileri dier tüm besin alerjileri aras覺nda en s覺k görülen tiptir.

Bebeklerde Süt Alerjisi Belirtileri Nelerdir?

Bebeklerde S羹t Alerjisi Belirtileri

Bebeklerde süt alerjisi belirtileri en s覺k gastrointestinal sistemde, ciltte ve solunum sisteminde görülmektedir. Peki bebeklerde süt alerjisi olduunu nas覺l anlar覺z? Bu alerji türünde s覺kl覺kla gis belirtileri görülmek üzere gözlemlenen dier semptomlar unlard覺r:

  • A覺z içinde ilikler,
  • Yutma güçlüü,
  • Bulant覺 ve kusma,
  • Sütün mideden aza geri gelmesi,
  • Dispepsi,
  • Erken doyma,
  • Sütü reddetme,
  • 襤shal,
  • Gelime kayb覺,
  • Kar覺n ar覺s覺,
  • Kolik ataklar,
  • Geçmeyen kab覺zl覺k,
  • Ciltte döküntüler,
  • Nefes al覺p vermede zorlanma, h覺r覺lt覺 ç覺karma,
  • Solunum s覺k覺nt覺lar覺,
  • A覺z ve duda覺n çevresinde kar覺ncalanma hissi ve ka覺nt覺,
  • A覺z ve boazda k覺rm覺z覺 lekeler,
  • Kuru öksürük,
  • Ürtiker,
  • Anjioödem,
  • Atopik dermatit,
  • Temas egzamas覺,
  • Yüzde ve boyunda k覺zar覺kl覺k,
  • Besin proteini ilikili enterokolit,
  • Besin protein enteropatisi,
  • Heiner sendromu,
  • Burun ak覺nt覺s覺 ve burun t覺kan覺kl覺覺,
  • Gözlerde enfeksiyon belirtisine benzer semptomlar (k覺zarma, ka覺nt覺, sulanma).

Süt alerjisi olan bebek yukar覺da yer alan herhangi bir veya birkaç belirtiyi görebilir. Eer siz de bebeinizde bu semptomlar覺 gözlemlediyseniz uzman bir hekime bavurabilirsiniz. 襤nek sütündeki mevcut proteinler alerjik reaksiyonlar ortaya koyabilir. Vücudun verdii bu reaksiyon bebeklerde süt alerjisi neden olur sorusunun yan覺t覺d覺r. 

Süt Alerjisi Neden Olur?

襤nek sütü alerjileri sütün içerisinde bulunan proteinlerden dolay覺 olumaktad覺r. Sütteki proteinler 

vücuda al覺nd覺覺nda majör veya minör reaksiyonlara sebep olabilirler. Sütte alerjik reaksiyonlara en çok sebep olduu düünülen iki protein grubu kazeinler ve whey proteinleridir. 

Kazeinler inek sütündeki tüm proteinlerin 5’te 4’ünü olutururlar ve süte renk verirler. Whey proteinleri çok kolay çözünebilen bir grup olduu için ba覺rsak zar覺ndan kolayca geçebilir. Kazeinler ise as覺l覺 bulunurlar ve peyer plaklar覺 üzerinden ba覺覺kl覺k sistemine tan覺t覺l覺rlar. 

Kazein proteinleri whey proteinlerine göre vücutta çok daha fazla immün cevap olutururlar yani daha alerjenlerdir. Bilinenin aksine sütün pastörize edilmesi ile bu proteinler pasiflemezler ve alerjen etki göstermeye devam ederler.

襤nek sütü alerjisi, yetikinlerde de görülebilen bir alerji türüdür. Yetikinlerde süt alerjisi belirtileri içerisinde;

  • Burun ak覺nt覺s覺
  • Deride kurdeen ve ka覺nt覺
  • Kar覺n ar覺s覺 ve gaz
  • 襤shal 
  • Kusma gibi semptomlar yer al覺r. 

Süt Alerjisi Çeitleri Nelerdir?

S羹t Alerjisi eitleri Nelerdir?

Süt alerjileri alerjinin oluum mekanizmas覺na göre s覺n覺flara ayr覺lm覺t覺r. Ayr覺mda reaksiyonun IgE üzerinden gerçekleip gerçeklememi olmas覺 belirleyici iken s覺n覺fland覺rmalar ise u ekildedir:
 

  • IgE Arac覺l覺 Süt Alerjisi: IgE arac覺l覺 alerjilerde immün yan覺t çok h覺zl覺 aç覺a ç覺kar ve semptomlar hemen görülmeye balan覺r. A覺r ve ölümcül tablolar oluabilir.
  • Non-IgE Arac覺l覺 Süt Alerjisi: IgE arac覺l覺 olmayan reaksiyonlar IgE arac覺l覺 olanlardan daha yava aç覺a ç覺kmaktad覺r. En temel semptomlar gis semptomlar覺d覺r. Reaksiyonlar besin al覺m覺ndan günler sonra bile balayabilmektedir.
  • Karma Tip Süt Alerjisi: Karma tip alerjilerde hem IgE arac覺l覺 reaksiyonlar hem de hücre arac覺l覺 reaksiyonlar görülmektedir.

Süt Alerjisi Tan覺s覺 Nas覺l Konulur?

襤nek sütü alerjisi tespitinde kullan覺lan birçok yöntem vard覺r. Bunlar覺n aras覺nda hastan覺n detayl覺 beslenme bilgisinin al覺nmas覺 büyük önem ta覺maktad覺r. 

Hastadan al覺nan öyküde besinin al覺nma zaman覺, al覺nma miktar覺 gibi durumlar ve haz覺ms覺zl覺k, kusma, solunum s覺k覺nt覺lar覺 gibi semptomlar sorgulanmal覺d覺r. Hastadan al覺nan detayl覺 öykü ve yap覺lan fiziksel muayene d覺覺nda tan覺da kullan覺lan dier yöntemler unlard覺r:

  • Besin provokasyon testi,
  • Spesifik IgE testi,
  • Deri prick testi,
  • Atopi yama testi,
  • Total IgE testi,
  • Eliminasyon,
  • Oral yükleme testi.

Süt Alerjisi Olan Bebein Annesi Emzirme Döneminde Nas覺l Beslenmelidir?

S羹t Alerjisi Olan Bebein Annesi Emzirme D繹neminde Nas覺l Beslenmelidir?

Emziren anne süt veya süt ürünleri ile beslendii zaman alerjen yap覺daki proteinler anne sütüne geçebilmektedir. Bu sebeple bebeinde süt alerjisi bulunan anneler beslenmelerinde oldukça hassas davranmal覺d覺rlar. Özellikle çiçei burnunda anneler, çocuklarda süt alerjisi ne zaman belli olur? diye merak eder. Bu alerji türünü belli edecek pek çok farkl覺 belirti vard覺r. 

Anne beslenmesinden sütün kendisinin yan覺nda peynir, krema, yourt, kefir, peynir alt覺 suyu bulunduran ürünler, tereya覺 gibi ürünleri de ç覺karmal覺d覺r. Ayr覺ca süt ürünü olarak geçmeyen fakat süt proteinlerini bulunduran protein tozlar覺 ve peynir yapma tozlar覺 da sak覺ncal覺 ve k覺s覺tlanmas覺 gereken besinler aras覺ndad覺r. 

Anne d覺ar覺dan al覺nan besinlerin içeriini iyice okumal覺, “süt ürünü deildir.” ifadesini görse dahi üründe süt proteinleri bulunmad覺覺n覺 ayr覺ca teyit etmelidir. Bu s覺rada anne sütüne devam edilmeli bebein beslenmesi aksat覺lmaml覺d覺r. Eer anne sütü bebek için yetersiz kal覺yor ise bebee süt alerjilerinde kullan覺lan güvenilirlii kan覺tlanm覺 mamalar takviye olarak verilebilir.

Süt alerjisi bulunan çocuklarda farkl覺 memeli hayvanlar覺n sütlerinin alerji yap覺p yapmad覺覺 arat覺r覺ld覺覺nda inek sütü ile keçi ve koyun sütleri aras覺nda çapraz reaksiyon olduu ve bebekte bu sütlerin tümünün alerjiye sebep olduu fark edilmitir. Bu yüzden en sal覺kl覺 yöntem tüm süt ürünlerini tamamen kesmek olarak görülmütür. 

Süt ürünlerini alamayan annede sütte bulunan vitamin ve minerallerden mahrum kalma görülebileceinden anne takviye kullanabilir. Özellikle kalsiyum takviyeleri süt ve süt ürünlerinden yoksun diyet yapan anneler için önerilmektedir. 

Süt Alerjisi Olan Bebeklerde Hangi Mamalar Tercih Edilmelidir?

Anne sütünün bebek için yetersiz kald覺覺 zamanlarda takviye olarak mamalar tercih edilmektedir. Fakat süt alerjisi olan bebekler her mamay覺 tolere edememektedirler. Bu yüzden onlar için özel olarak üretilmi mamalar覺 kullanmal覺d覺rlar. Süt alerjisine sahip bebekler için tercih edilebilecek mamalar unlard覺r:

  • 襤leri derece hidrolize mamalar: Hidrolize mamalar inek sütünde bulunan proteinlerin parçalanmas覺 ile yani hidrolize edilmesiyle üretilen mamalard覺r. Süt alerjisine sahip çocuklar için oldukça güvenli ve ilk s覺rada tercih edilen mamalard覺r.
  • Aminoasit bazl覺 mamalar: Aminoasit bazl覺 mamalar覺n güvenilirlii oldukça yüksek olmakla beraber maliyetleri k覺smen yüksektir. neredeyse hiç süt proteini içermemesi sebebiyle a覺r süt alerjisi olgular覺nda s覺kl覺kla tercih edilmektedirler. Ayr覺ca çoklu besin alerjisine sahip bebekler için oldukça deerli bir mamad覺r. 襤leri derece hidrolize mama ile aras覺nda belirgin besin deeri farklar覺 bulunmamaktad覺r.
  • Soya bazl覺 mamalar: Soyan覺n kendisi de alerjen bir besin olduundan dolay覺 soya bazl覺 mama balanacak bebekte soya alerjisi bulunup bulunmad覺覺 test edilmelidir. Bundan dolay覺 detayl覺 bir ön arat覺rma gerçekletirildikten sonra kullan覺labilecek mama çeididir. Dier mamalara göre maliyetleri daha düüktür ve lezzet aç覺s覺ndan daha baar覺l覺d覺rlar. Yap覺s覺nda yer alan fitoproteinlerin vücutta hormonal etkiye sebep olmas覺 nedeniyle 6 aydan büyük bebekler için kullan覺m覺 önerilmektedir.
  • Pirinç bazl覺 mamalar: Tatlar覺 baar覺l覺d覺r ve maliyet aç覺s覺ndan uygunlard覺r. Fakat içerdii baz覺 maddelerin toksik etkiye sebep olabilme tehlikesine kar覺n okul öncesi zamanda kullan覺m覺 önerilmemektedir.

襤nek Sütü Alerjisi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

G覺da alerjilerini kesin olarak tedavi eden bir t覺bbi yöntem bulunmamaktad覺r. Tedavinin temelini alerjen besinden k覺s覺tl覺 diyet yapma ve olas覺 alerji gelime durumunda semptomlar覺 önlemek, yat覺t覺rmak oluturmaktad覺r. Yap覺lan diyet hem bebein geliimini etkilemeyecek derecede zengin hem de alerjen besinler aç覺s覺ndan tamamen k覺s覺tl覺 olmal覺d覺r.

Ailesinde veya bebein kendisinde anafilaksi öyküsü mevcut ise acil müdahalede adrenaline enjeksiyonuna yer verilmelidir. Süt alerjisi tedavisinin temel unsurlar覺 u ekilde özetlenebilir:

  • Alerjen besinlerin hem emziren annenin hem de bebein diyetinden ç覺kar覺lmas覺
  • Aile yak覺nlar覺na uygun eitim verilmesi
  • Semptomlar覺n tedavi edilmesi (bu amaçla antihistaminikler tercih edilebilir)
  • Acil müdahalenin doru zamanda salanmas覺 (adrenalin enjeksiyonu)
  • Alerjinin geni takibi

Besin alerjileri hafif deri döküntüleriyle reaksiyon verebilecei gibi ölüme kadar giden a覺r semptomlara da yol açabilmektedir. Bu yüzden besin alerjileri ihmale getirilmemeli ciddiyetle takip edilmelidir. Eer siz de süt tüketimi sonras覺nda bebeinizin alerji semptomlar覺 gösterdiini fark ettiyseniz uzman bir hekime bavurabilirsiniz. Gerekli tüm tetkikleri yapt覺rarak bebeinizin süt alerjisinin olup olmad覺覺n覺 örenebilir ve gerekli tedaviyi alabilirsiniz.

Sal覺k rehberindeki Alerji nedir? Alerji Çeitleri ve Alerji Belirtileri Nelerdir? içeriimiz dikkatinizi çekebilir.

 

En ok Okunan Sal覺k Rehberi Yaz覺lar覺m覺z

Sosyal Medya Hesaplar覺m覺z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Sami zt羹rk
襤mm羹noloji ve Alerji Hastal覺klar覺(GH)
VM Medical Park Pendik
21999

Bu i癟eriin gelitirilmesinde Medical Park Yay覺n Kurulu katk覺 salam覺t覺r.
Sayfa i癟erii sadece bilgilendirme ama癟l覺d覺r. Sayfa i癟eriinde tedavi edici sal覺k hizmetine y繹nelik bilgiler i癟eren 繹gelere yer verilmemitir. Tan覺 ve tedavi i癟in mutlaka hekiminize bavurunuz.